ലേഖനം

എംഎന്റെ നിരാഹാരവും സിപിയുടെ രോഷവും

941 മേയിൽ അറസ്‌റ്റിലായ എം എൻ ഏഴുമാസത്തിനുശേഷമാണ്‌ ചില ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ച്‌ കത്തുനൽകിയത്‌. പുസ്‌തകങ്ങൾ, പത്രങ്ങൾ, മുറുക്കാൻ, ഭക്ഷണത്തിൽ ചില മാറ്റങ്ങൾ, ധരിക്കാൻ കൂടുതൽ ജോഡി വസ്‌ത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾ ആയിരുന്നു കത്തിൽ. ഒപ്പം തന്നെ തടവിലാക്കിയ ദിവാൻഭരണത്തെ കൂസലില്ലാതെ കളിയാക്കുന്നുമുണ്ട്‌. ‘‘ഇപ്പോൾ ഈ രാജ്യത്തെ ഏക കരുതൽ തടവുകാരൻ എന്ന അസാധാരണ പദവി നൽകി എന്നെ ആദരിച്ചതിന് എന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ നന്ദി രേഖപ്പെടുത്താൻ ഞാൻ ഈ അവസരം വിനിയോഗിക്കുന്നു.’’‐എന്നാണ്‌ കത്തിലെ ഒരു പരാമർശം.

കുറ്റവാളികളല്ല, ഞങ്ങൾ കലാകാരർ

ഗുജറാത്ത് സർക്കാരിന്റെ സമീപനത്തിൽ ആത്മാർഥമായ യാതൊരു മാറ്റവും എനിക്ക് കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. ഡിഎൻടി സമുദായങ്ങളുടെ പുരോഗതിക്കായി ഗൗരവകരമായ നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാൻ സർക്കാരിന് താൽപ്പര്യമില്ല. ഇതിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്നം, ഭരണഘടനയിൽ പട്ടികജാതി അല്ലെങ്കിൽ പട്ടികവർഗ വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ളതുപോലെ ഒരു പ്രത്യേക അംഗീകാരം ഡിനോട്ടിഫൈഡ് ഗോത്രങ്ങൾക്കില്ല എന്നതാണ്. പകരം, ഞങ്ങളെ ഒബിസി എന്ന വലിയ ഗണത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. രാഷ്‌ട്രീയമായും സാമൂഹികമായും മുന്നിട്ടുനിൽക്കുന്ന മറ്റ് ഒബിസി വിഭാഗങ്ങളോട് മത്സരിക്കാൻ ഞങ്ങൾക്ക് കഴിയില്ല. ഫലത്തിൽ, ഒബിസി പട്ടികയുടെ ഏറ്റവും താഴെയായി ഞങ്ങൾ ഇന്നും അവഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ഭരണഘടനാപരമായ കടമ എന്നതിലുപരി വെറും "അനുകമ്പ’ എന്ന നിലയിലാണ് സർക്കാർ ഞങ്ങളെ കാണുന്നത്.

റാഡിക്കല്‍ നിലപാടിനെ പുനർവിചിന്തനം ചെയ്യുമ്പോള്‍

റാഡിക്കല്‍ കൂട്ടായ്മയുടെ ഇടപെടലുകളെ, കലാചരിത്രത്തിലെ ഒരു ഘട്ടമെന്ന നിലയില്‍ മാത്രം വിലയിരുത്താതെ, ഇന്ത്യന്‍ ചരിത്രത്തിന്റെ വിശാലമായ ക്യാൻവാസില്‍ വായിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. ഇത്തരമൊരു മുന്നേറ്റത്തിന്റെ മൂല്യം ഇന്നില്‍നിന്നുകൊണ്ട് വിലയിരുത്തുവാന്‍ ആരെങ്കിലും ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍, അതിന്റെ സൈദ്ധാന്തിക നിലപാടുകളെക്കുറിച്ചോ അതിന്റെത്‌ എന്ന് പറയപ്പെടുന്ന അരാജകവാദപരമായ ഗതിയെക്കുറിച്ചോ നമുക്ക് എന്ത് അഭിപ്രായമുണ്ടായാലും ഒരു കാര്യം സമ്മതിക്കേണ്ടതുണ്ട്‌ ‐ തുടക്കം മുതല്‍ക്കേ, കലാകാരനും രാഷ്‌ട്രീയലോകവുമായുള്ള ഇടപെടലിന് ഒരുതരം സുസ്ഥിരത നല്‍കാനും തങ്ങളുടെ രാഷ്‌ട്രീയ ബോധ്യങ്ങള്‍ക്ക് ഒരു പ്രത്യേക സാധുത കൈവരുത്താനും ഈ കൂട്ടായ്മയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

പ്രചോദനത്തിന്റെ ലീലജനാല

ഞാനും കുഞ്ഞുണ്ണിയും ആ വീട്ടിലേക്ക് ചെല്ലുന്ന കാലത്ത് ആ വീട്ടില്‍ മൂന്നു സ്‌ത്രീകള്‍ മാത്രമാണുള്ളത്. ടീച്ചര്‍, ചേച്ചിയമ്മ, ചെറിയമ്മ. ചേച്ചിയമ്മ എന്നാല്‍ ടീച്ചറുടെ ജീവിതപങ്കാളിയായിരുന്ന ഡോ. സി പി മേനോന്റെ ചേച്ചി. അവര്‍ ഓർമയും ചലനവുമില്ലാതെ കിടപ്പാണ് ഒരു മുറിയില്‍. ചെറിയമ്മ എന്നാല്‍ ടീച്ചറിന്റെ അമ്മയുടെ അനിയത്തി. ചെറിയമ്മയും കുഞ്ഞുണ്ണിയും വല്യ ഇഷ്ടക്കാരായിരുന്നു. ചെറിയമ്മയുടെ മുറിയിലെ ജെംസ് മിഠായി ആയിരുന്നു അവര്‍ക്കിടയിലെ താരം.

ചന്ദ്രലേഖ: ഉടലറിവിന്റെ ഉല്പത്തി പുസ്തകം

നൃത്തമെന്ന ഒരു ചലന സമ്പ്രദായത്തെ സൈദ്ധാന്തിക പരികൽപ്പനകളിലൂടെ മനസ്സിലാക്കുവാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നതാണ് ഈ ജ്ഞാനസിദ്ധാന്ത പ്രശ്നം. അതീവ ഗുരുതരമായ ഈ സൈദ്ധാന്തിക പ്രശ്നങ്ങളെ അറിയുവാനും പ്രായോഗികതലത്തിൽ വിശകലനം ചെയ്യുവാനുമുള്ള വിമുഖതയാണ് നമ്മുടെ രംഗകലാ ഗവേഷണം അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന പ്രധാന പ്രശ്നം. മറ്റൊരർഥത്തിൽ, ദേശീയവും പ്രാദേശികവുമായി നമ്മുടെ ഭാഷയിൽ ഇനിയും ഉണ്ടായിവരേണ്ട നൃത്തവിജ്ഞാനീയ (Dance Studies) ശാഖയുടെ പരിമിതികളും പ്രതിസന്ധികളും അടിസ്ഥാനപരമായും ഊന്നിയിരിക്കുന്നത് ചലനത്തെ (Movement) സിദ്ധാന്തവൽക്കരിക്കുകയെന്ന ദുഷ്‌കരമായ ഒരു ഗവേഷണ പ്രശ്നമാണ്. ഒരു നർത്തകിയും നിരൂപകനും ഒരുമിച്ചു ചേരുന്ന ഒരു ബൗദ്ധിക കൂട്ടായ്‌മയിൽ നിന്നു മാത്രമേ സമകാലീന ഭാരതീയ നൃത്തനിരൂപണത്തിന്റെ ആർജവമുള്ള സൈദ്ധാന്തിക മാതൃകകൾ രൂപപ്പെടുകയുള്ളൂ.

പ്രണയരാഷ്‌ട്രം

അയാൾ വായിക്കാൻ തുടങ്ങി: “മനുഷ്യപ്രകൃതിയിൽ നൈസർഗികമായ ചില ചേർച്ചക്കേടുകൾ (Disharmonies) കലർന്നിരിപ്പുണ്ട്. ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രബലമായതാണ് മരണഭീതി. മനുഷ്യന്റെ സ്വാഭാവികമായ ജീവിതസ്നേഹത്തെയാണ് ഈ ഭയം വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്. തത്വദൃഷ്ട്യാ മരണഭീതിക്കും ജീവിതസ്നേഹത്തിനും തമ്മിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവുമില്ല. എന്തെന്നാൽ ഒന്ന് മറ്റേതിനോട് അഭേദ്യമായ വിധം ചേർന്നിരിക്കുന്നു. സാമാന്യനിയമമനുസരിച്ച് ജീവിച്ചു പഴകുംതോറും ജീവിതസ്നേഹം കുറഞ്ഞ് വരികയാണ് വേണ്ടത്. അതുവഴി മരണഭീതിയും കുറയേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ നമ്മുടെ അനുഭവം അങ്ങനെയാണോ? വാർധക്യം കൂടി വരുന്തോറും മരണഭീതി കുറഞ്ഞു വരേണ്ടതിനു പകരം കൂടുകയാണ്.”

സിനിമയെ പ്രണയിച്ച ഒരു നഗരം

കോഴിക്കോടിന്റെ പകലുകളെയും സന്ധ്യകളെയും പാതിരാത്രികളെയും സിനിമയുടെ ഗന്ധങ്ങളും ശബ്ദങ്ങളുംകൊണ്ട് പ്രണയിച്ചത് അറിയപ്പെടുന്നവരും അറിയപ്പെടാത്തവരുമായ നിരവധി മനുഷ്യരാണ്. കേരളത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നും സിനിമക്കാരും സിനിമക്കാരാകാൻ കൊതിച്ചവരും നല്ല സിനിമയെ പ്രണയിച്ചവരും കോഴിക്കോട്ടേക്ക് വന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. പല വഴിക്ക് വന്ന നദികൾ പോലെ അവർ കോഴിക്കോടെന്ന സാംസ്‌കാരിക സമുദ്രത്തിൽ ഒഴുകി നിറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു...

ഒരു കോഴിക്കോടൻ പ്രപഞ്ചം

കോഴിക്കോടൻ മനസ്സിന് കർണാടകസംഗീതത്തിന്റെയും ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതത്തിന്റെയും വെസ്‌റ്റേൺ മ്യൂസിക്കിന്റെയും നാടകത്തിന്റെയും ഫുട്ബോളിന്റെയും സംലയനപാരമ്പര്യമുണ്ട്. പീടികമുറികളുടെയോ പാണ്ടികശാലകളുടെയോ മുകളിൽ ഖയാലും ധൂദ്രിയും ഗസലും മാൽകോൺസും ടപ്പയും കെസ്സുകളും നിറഞ്ഞ രാത്രികൾ പിൻതലമുറകളുടെ സ്മരണകളാണ്.

കോഴിക്കോടൻ മര്യാദ

ഇത് തെക്കെപ്പുറത്തിന്റെ സൽക്കാരം. തെക്കെപ്പുറത്തുകാരുടെയുമല്ല, കോഴിക്കോട്ടുകാരുടെത്. കൊയിലാണ്ടിയിലും വടകരയിലും മാഹിയിലും തലശേരിയിലും കണ്ണൂരിലുമൊക്കെ സൽക്കാരങ്ങളിങ്ങനെ. കയ്യിൽ കാശില്ലെങ്കിൽ കടം വാങ്ങി ‘തക്കാരം' നടത്തും.

പുനലൂർ രാജന്റെ തൊഴിലാളികൾ

കോഴിക്കോട്ടെ തൊഴിലാളികൾ രാജന്റെ വിഷയമാകുന്നത് മനുഷ്യാധ്വാനത്തിന്റെ പ്രകീർത്തനം എന്ന നിലയിലാണ്. നിർമാണത്തൊഴിലാളികൾ, റോഡുപണിക്കാർ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ, കല്ലായിയിലെ മരത്തൊഴിലാളികൾ, ബേപ്പൂരിലെ ഉരു തൊഴിലാളികൾ, ഖലാസിമാർ തുടങ്ങിയവർ രാജന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾക്ക് വിഷയമായി.

കമ്യൂണിസ്‌റ്റ്‌ മുന്നേറ്റങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ തലസ്ഥാനം

കേരളത്തിൽ ഔദ്യോഗികമായി കമ്യൂണിസ്‌റ്റ്‌ പാർടി രൂപം കൊള്ളുന്നതിനു മുന്നേ ഇന്ത്യയിലെ കമ്യൂണിസ്‌റ്റ്‌ മുന്നേറ്റവുമായി സഹകരിച്ചുകൊണ്ട് മലബാറിലും രഹസ്യമായി പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു. ഇതിനും മുന്നേ സോഷ്യലിസ്‌റ്റ്‌ ആശയങ്ങൾക്ക് മലബാറിന്റെ രാഷ്‌ട്രീയത്തിൽ വലിയ സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചിരുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ സോഷ്യലിസത്തിന് സ്വാധീനമുള്ള രാഷ്‌ട്രീയമുന്നേറ്റങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനകേന്ദ്രമായിരുന്നു കോഴിക്കോട്.

കെ സി ജോർജിന്റെ അറസ്‌റ്റും ‘കമ്യൂണിസ്‌റ്റ്‌ ഡെന്നും’

സ്‌റ്റേറ്റ് കോൺഗ്രസിലെ റാഡിക്കൽ വിഭാഗം കമ്യൂണിസ്‌റ്റായി മാറുന്നതിനാൽ അവരെ ലക്ഷ്യം വച്ചായിരുന്നു ദിവാൻ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ നീക്കങ്ങൾ. അവരിൽ ഒന്നാംപേരുകാരനായിരുന്നു കെ സി ജോർജ്.

പുനർജന്മം, സുന്ദർബൻസ്, പിന്നെ കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയും

പുനർജന്മ വിവരങ്ങളടങ്ങിയ ഭാഗത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ നോവൽ വായന നിർത്തിയാലോ എന്നുപോലും ഞാൻ ആലോചിച്ചതാണ്. എന്നാൽ നോവലിസ്‌റ്റിന്റെ ലക്ഷ്യം മറ്റൊന്നായിരുന്നു. പതിവുപോലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും സുന്ദർബൻ കാടുകളിലെ ജൈവസമൃദ്ധിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകളുമാണ് അമിതാവ് ഘോഷ് ഈ രചനയിലൂടെയും ലക്ഷ്യമിട്ടിരിക്കുന്നത്. നോവലിൽ വിവരിക്കുന്ന അനുഭവത്തെ ഫലിപ്പിക്കാൻ നോവലിസ്‌റ്റിന് ഏതറ്റംവരെയും പോകാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട് എന്നാണല്ലോ.

പ്രേമവാസന

മഴ നനയുന്ന ട്വിൻ ടവർ പകർത്താൻ കഴിഞ്ഞതിലുള്ള ആനന്ദം ഹോട്ടലിൽ എത്തിയിട്ടും അവസാനിച്ചില്ല. തന്റെ ഉള്ളിൽ അതുവരെ ഇല്ലാത്ത എന്തോ സംഭവിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അയാൾക്ക് തോന്നി. വിശാലമായ മുറിയിൽ മഞ്ഞവെളിച്ചം കെടുത്താതെ തന്നെ അയാൾ കിടന്നുറങ്ങി. എഴുന്നേറ്റത് നട്ടുച്ചയ്‌ക്കാണ്. കർട്ടൻ മാറ്റിയപ്പോഴും പുറത്ത് വെയിൽ ഇല്ല. പ്രഭാതത്തിലെ അതേ അന്തരീക്ഷം. ഏറെനേരം നഗരത്തിന്റെ വിഷാദത്തിലേക്ക് നോക്കിയിരുന്നശേഷം അയാൾ ദില ജിയനിങ്ങിനെ വിളിച്ചു. അവൾ ഫോൺ എടുത്തപ്പോൾ ആദ്യം എന്തു പറയണമെന്ന് നിശ്ചയം കിട്ടിയില്ല.

‘മാതംഗീചരിതം’: ഒരു ധീരനവീനസഞ്ചാരം

‘ചണ്ഡാലഭിക്ഷുകി’ എന്ന ഖണ്ഡകാവ്യത്തിന്റെ പ്രമേയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ശ്രീചിത്രൻ എം ജെ ‘മാതംഗീചരിതം’ ആട്ടക്കഥ രചിച്ചിട്ടുള്ളത്. പ്രാചീനബുദ്ധസാഹിത്യവും നിരവധി ചരിത്രപഠനങ്ങളും അവലംബിച്ചാണ് ഈ ആട്ടക്കഥയുടെ രചന എന്നത് സുവ്യക്തമാണ്. ‘മാതംഗീചരിതം’ ജാതിവിരുദ്ധമായ സാഹോദര്യത്തിന്റെ കവിതയാണ്, അതേസമയം ആട്ടക്കഥ എന്ന സാഹിത്യരൂപത്തിന്റെ സാങ്കേതികമികവിൽ പുതിയ ആട്ടക്കഥകളിലെ അനന്വയവുമാണ്.