കേരളത്തിന്റെ പൊതുജനാരോഗ്യസംവിധാനം രാജ്യത്തിന്‌ മാതൃകയായ നിലയിലെത്തിയത് കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ അല്ല. പൊതുജനാരോഗ്യമേഖലയ്ക്ക്‌ മുൻഗണന നൽകിയ ദീർഘകാല നയങ്ങളും സർക്കാർ ഇടപെടലുകളും ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരുടെ സമർപ്പിതസേവനവും ജനപങ്കാളിത്തവും ചേർന്നാണ് ഈ നേട്ടമുണ്ടാക്കിയത്‌. കഴിഞ്ഞ 10 വർഷം ഇ‍ൗ മേഖലയ്ക്ക്‌ ലഭിച്ച പുതിയ ഉണർവും അതിന്റെ ഭാഗമായി ഉണ്ടായ അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനവും സേവനവിപുലീകരണവും മുന്നേറ്റത്തിൽ നിർണായകമായി.

​2016ൽ ആരംഭിച്ച ആർദ്രം മിഷൻ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പൊതുജനാരോഗ്യമേഖലയിലെ നിർണായക ഇടപെടലായി. പ്രാഥമികാരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങളെ കുടുംബാരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങളാക്കി മാറ്റിയും ആശുപത്രികളുടെ ഒപി വിഭാഗങ്ങൾ നവീകരിച്ചും കൂടുതൽ രോഗീസൗഹൃദ സേവനങ്ങൾ ഒരുക്കിയും പൊതുജനാരോഗ്യസംവിധാനത്തെ ജനകീയമാക്കാൻ ഇടപെടലുകളുണ്ടായി. ആരോഗ്യവകുപ്പിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് ആർദ്രം മിഷന്റെ ഭാഗമായി 2016–21 കാലത്ത് 3360 തസ്തികകളും തുടർന്ന് 965 തസ്തികകളും സൃഷ്ടിച്ചു.

​2026ലെ റിപ്പോർട്ടുപ്രകാരം 740 കുടുംബാരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങളും 105 ബ്ലോക്ക് പ്രാഥമികാരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങളും 46 ആശുപത്രികളും ആർദ്രം മിഷന്റെ ഭാഗമായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 5415 ആരോഗ്യ ഉപകേന്ദ്രങ്ങളും നവീകരിച്ചു. കുടുംബാരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരുടെ വിന്യാസവും ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മാറ്റങ്ങളും നടപ്പാക്കിയതായി ആസൂത്രണ ബോർഡിന്റെ റിപ്പോർട്ടും വ്യക്തമാക്കുന്നു.

​ഇവിടെ ഒരു കാര്യം മറക്കരുത്‌

​ഇ‍ൗ മാറ്റങ്ങളെയെല്ലാം ജനങ്ങളിലേക്കെത്തിച്ചത് കെട്ടിടങ്ങളല്ല; മനുഷ്യരാണ്. ഡോക്ടർമാർ, നഴ്സുമാർ, ഫാർമസിസ്റ്റുകൾ, ലാബ് ജീവനക്കാർ, ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ, കൗൺസിലർമാർ, ഡാറ്റ എൻട്രി ജീവനക്കാർ, പ്രോഗ്രാം മാനേജർമാർ തുടങ്ങി ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാരുടെ അധ്വാനമാണ് ഓരോ ആരോഗ്യപദ്ധതിയെയും ജനങ്ങളുടെ സേവനമാക്കി മാറ്റിയത്. അതിൽ പ്രധാന പങ്കാണ് ദേശീയ ആരോഗ്യ ദൗത്യമായ എൻഎച്ച്‌എം ജീവനക്കാർ വഹിക്കുന്നത്. എൻഎച്ച്‌എം ജീവനക്കാരെ തളർത്തിയാൽ ബാധിക്കുക രോഗികളെയാണ്‌.

​എൻഎച്ച്‌എമ്മിനെ താൽക്കാലിക പദ്ധതിയായിമാത്രം കരുതാനാകില്ല. മാതൃശിശു ആരോഗ്യം, പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്‌പ്‌, ജീവിതശൈലീരോഗ നിയന്ത്രണം, രോഗനിരീക്ഷണം, പാലിയേറ്റീവ് പരിചരണം, നഗര–-ഗ്രാമ ആരോഗ്യപ്രവർത്തനം തുടങ്ങി പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന്റെ നിരവധി മേഖലക
ളിൽ എൻഎച്ച്‌എം ജീവനക്കാരുടെ സേവനം അനിവാര്യമാണ്. ഇങ്ങനെയുള്ള ജീവനക്കാരുടെ തൊഴിൽസുരക്ഷയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന ഓരോ നടപടിയും ഒടുവിൽ ആരോഗ്യസേവനത്തിന്റെ തുടർച്ചയെ ബാധിക്കും.

​ബാധിക്കുക ജീവനക്കാരെ മാത്രമല്ല

​ഒരു ആരോഗ്യപ്രവർത്തകന്റെ ജോലിസ്ഥിരത അനിശ്ചിതത്വത്തിലാകുമ്പോൾ ഒരു കുടുംബമാണ് ആശങ്കപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ, പരിചയസമ്പന്നരായ ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ സേവനത്തിൽനിന്ന് പുറത്താകുമ്പോൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ജീവനക്കാർക്കുമാത്രമല്ല– വർഷങ്ങളിലൂടെ നേടിയെടുത്ത അനുഭവവും സ്ഥാപനപരമായ അറിവും രോഗികളുമായുള്ള സേവനബന്ധവുമാണ്‌.

​അനിശ്ചിതത്വം എന്തിന്?

​പുതിയ സർക്കാർ അധികാരത്തിലെത്തിയതിനുപിന്നാലെ എൻഎച്ച്‌എം ജീവനക്കാരുടെ തൊഴിൽസുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ ശക്തമായിരിക്കുകയാണ്. ഒരുവർഷത്തേക്ക് പുതുക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന എൻഎച്ച്‌എം കരാർ കാലാവധി മൂന്നുമാസമായി ചുരുക്കിയതായി 2026 ജൂണിൽ റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാരെ ബാധിക്കുന്ന ഈ തീരുമാനത്തിനെതിരെ സിഐടിയു പ്രതിഷേധം പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. മൂന്നുമാസത്തെമാത്രം തൊഴിലുറപ്പിൽ ഒരു ആരോഗ്യപ്രവർത്തകന് എങ്ങനെയാണ് തന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ ഭാവി ആസൂത്രണം ചെയ്യാൻ കഴിയുക?

വർഷങ്ങളായി ഒരിടത്ത്‌ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് ഓരോ മൂന്നുമാസം കഴിയുമ്പോഴും തന്റെ ജോലി തുടരുമോ എന്ന ആശങ്കയുണ്ടാകുന്നത് ആരോഗ്യസംവിധാനത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമതയ്ക്കും ഗുണകരമല്ല. തൊഴിൽസുരക്ഷ തൊഴിലാളിയുടെ വ്യക്തിപരമായ ആവശ്യംമാത്രമല്ല. പ്രത്യേകിച്ച് ആരോഗ്യരംഗത്ത്, അത് സേവനത്തിന്റെ തുടർച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതുമാണ്‌. ശമ്പളം വൈകുമ്പോൾ ആരോഗ്യസംവിധാനവും കാത്തിരിക്കേണ്ടിവരും. എൻഎച്ച്‌എം ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളവിതരണത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളും ഗൗരവമുള്ളതാണ്. കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ 17–-ാമത് "കോമൺ റിവ്യൂ മിഷൻ' റിപ്പോർട്ടിൽ കേരളത്തിൽ ശമ്പളവിതരണത്തിന് നിശ്ചിത തീയതി ഇല്ലെന്നും SNA-SPARSH നടപടിക്രമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു ഘട്ടത്തിൽ മൂന്നുമാസത്തെ ശമ്പളവിതരണ കാലതാമസം ഉണ്ടായെന്നും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. സർക്കാർ ഫയലിൽ അത് ഭരണപരമായ കാലതാമസമായിരിക്കാം.

പക്ഷേ, ജീവനക്കാരുടെ വീട്ടിൽ അത് കുട്ടികളുടെ പഠനച്ചെലവാണ്. വീട്ടുവാടകയാണ്. വായ്പയുടെ തിരിച്ചടവാണ്. ചികിത്സാചെലവാണ്. ജീവനക്കാരന്റെ ജീവിതം ഒരു ഫയലിലെ ‘പെൻഡിങ്’ ഇനമല്ല. ശമ്പളം കൃത്യസമയത്ത് നൽകുക എന്നത് സർക്കാർ സ്ഥാപനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. ഈ സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വന്നശേഷം ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ അട്ടിമറിച്ചു.

​അവകാശം ജീവനക്കാരിലെത്തണം

​എൻഎച്ച്‌എം ജീവനക്കാരുടെ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷയും സാമൂഹിക സുരക്ഷയും സംബന്ധിച്ച് ഉയരുന്ന ആശങ്കകളും സർക്കാർ ഗൗരവമായി കാണണം. എന്നാൽ, രേഖയിൽ ഒരു ആനുകൂല്യം നിലനിൽക്കുന്നു എന്നതുമാത്രം മതിയാകില്ല. അത് ഓരോ ജീവനക്കാരനും യഥാസമയം പ്രായോഗികമായി ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാനം. മാതൃത്വ അവധി ഔദാര്യമല്ല. ഇൻഷുറൻസ് ഒരു സൗജന്യമല്ല. സാമൂഹിക സുരക്ഷ തൊഴിലുടമയുടെ ദാനമല്ല. അവകാശങ്ങൾ യഥാർഥ ജീവിതത്തിൽ നടപ്പാകണം.

​ചോദ്യം വ്യക്തം

​സർക്കാരിനുമുന്നിലുള്ള ചോദ്യം വ്യക്തമാണ്‌. ആരോഗ്യരംഗത്തെ ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാരുടെ സേവനവ്യവസ്ഥകൾക്ക് വ്യക്തമായ ദീർഘകാല നയം ഉണ്ടാകേണ്ടതല്ലേ? പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ പിന്നോട്ടുപോകാതിരിക്കണം. കഴിഞ്ഞ 10 വർഷം കേരളത്തിന്റെ പൊതുജനാരോഗ്യമേഖലയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യംവഹിച്ചു. കുടുംബാരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങൾ, നവീകരിച്ച ആശുപത്രികൾ, മെച്ചപ്പെട്ട ഒപി സംവിധാനങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, പുതിയ തസ്തികകൾ, ദേശീയ ഗുണനിലവാര അംഗീകാരങ്ങൾ– ഇവയെല്ലാം പൊതുജനാരോഗ്യസംവിധാനത്തിന്റെ ശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്ന ഇടപെടലുകളായിരുന്നു. 750 പ്രാഥമികാരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങൾ കുടുംബാരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങളായി ഉയർന്നു. 290 ആരോഗ്യസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ദേശീയ ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പാക്കൽ അക്രഡിറ്റേഷൻ ലഭിച്ചു. ഈ മുന്നേറ്റം നിലനിർത്താൻ ഏറ്റവും ആദ്യം വേണ്ടത് മനുഷ്യവിഭവശേഷിയുടെ സംരക്ഷണമാണ്. കെട്ടിടങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും നിലനിൽക്കും. എന്നാൽ, പരിശീലനം നേടിയ ജീവനക്കാരൻ മാറിപ്പോയാൽ ആ സേവനത്തിന്റെ തുടർച്ച നഷ്ടപ്പെടും.

​മുൻഗണന എന്തായിരിക്കണം?

​* എൻഎച്ച്‌എം ജീവനക്കാർക്ക് സമയബന്ധിതമായി ശമ്പളം നൽകുകയും തൊഴിൽസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യണം

* കരാർ പുതുക്കലിലെ അനിശ്ചിതത്വം അവസാനിപ്പിക്കണം

* ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷയുടെ പ്രായോഗികലഭ്യത ഉറപ്പാക്കണം

* മാതൃത്വാവധി ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കണം

* വർഷങ്ങളായി സേവനം ചെയ്യുന്ന ജീവനക്കാരുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ദീർഘകാല നയം രൂപീകരിക്കണം

​ഇവ തൊഴിലാളികളുടെമാത്രം ആവശ്യങ്ങളല്ല. ഇവ കേരളത്തിന്റെ പൊതുജനാരോഗ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ആവശ്യങ്ങളാണ്.

അടിത്തറ ശക്തിപ്പെടുത്തിയാൽമാത്രമേ അതിന്റെ മുകളിൽ പണിത ആരോഗ്യ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ ഫലപ്രദമാകൂ. ആരോഗ്യമേഖലയിലെ കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിലെ മുന്നേറ്റങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യേണ്ട സമയത്ത്, എൻഎച്ച്‌എം ജീവനക്കാരെ തൊഴിൽ അനിശ്ചിതത്വത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്ന നയങ്ങൾ പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.

എൻഎച്ച്‌എം ജീവനക്കാരെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നത് ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരെമാത്രം ബാധിക്കുന്നതല്ല. അത് കേരളത്തിന്റെ പൊതുജനാരോഗ്യസംവിധാനത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തലാണ്‌. പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന്റെ നട്ടെല്ലായ എൻഎച്ച്‌എം ജീവനക്കാരെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് കേരളത്തിന്റെ ആരോഗ്യഭാവിയെ സംരക്ഷിക്കലാണ്.

(ലേഖിക എൻഎച്ച്എം എംപ്ലോയീസ് ഫെഡറേഷൻ- (സിഐടിയു) ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാണ്‌)