വിക്ടോറിയൻ ഓർമകളുമായി 
ഫോർട്ട്‌ കൊച്ചിയിലെ തപാൽപ്പെട്ടി

മട്ടാഞ്ചേരി

ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്തെ തപാൽസംവിധാനത്തിന്റെ ഓർമ നിറച്ച്‌ ഫോർട്ട് കൊച്ചി പോസ്റ്റ് ഓഫീസിനുമുന്നിലെ പഴയ തപാൽപ്പെട്ടി. തപാൽപ്പെട്ടിയുടെ ഇരുവശങ്ങളിലായി ‘പോസ്റ്റ്‌ ’, ‘ഓഫീസ് ’ എന്നീ വാക്കുകൾക്കിടയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് രാജകീയ ചിഹ്നമായ സിംഹവും യൂണിക്കോണും ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇതിനു താഴെയായി വിക്ടോറിയൻ കാലത്തെ രാജകീയ ചിഹ്നങ്ങളിൽ കാണുന്ന ‘വി' ‘ആർ ’ എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾ പരസ്പരം കോർത്തിണക്കിയ രൂപവും കാണാം. അലങ്കാരത്തോടുകൂടിയ മുകൾഭാഗവും സ്വർണനിറത്തിലുള്ള അരികുകളും തപാൽപ്പെട്ടിക്ക് രൂപഭംഗി നൽകുന്നു. നിലവിൽ ഉപയോഗശൂന്യമായ ഈ തപാൽപ്പെട്ടി പൂട്ടിയനിലയിലാണ്. പഴയ തപാൽസംവിധാനത്തിന്റെയും കൊച്ചിയുടെ ചരിത്രത്തിന്റെയും ഓർമപ്പെടുത്തലായി ഇത് നിലകൊള്ളുന്നു.

സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ചർച്ചിന്റെ കിഴക്കേ അറ്റത്തിന് എതിർവശത്തായി റിഡ്‌സ്‌ഡേൽ റോഡിലുള്ള പോസ്റ്റ് ഓഫീസിന്റെ മുൻവശത്താണ് തപാൽപ്പെട്ടിയുള്ളത്‌. കൊച്ചി രാജഭരണ പ്രദേശത്ത് 1864-ഓടെയാണ് തപാൽ സേവനം ആരംഭിച്ചത്. അന്ന് ‘അഞ്ചൽ’ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഫോർട്ട് കൊച്ചിയിലെ നിലവിലെ പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് 1928 മേയിലാണ് നിർമിച്ചത്‌. 1956-ൽ സംസ്ഥാന പുനഃസംഘടനയെത്തുടർന്ന് കേരളം രൂപീകൃതമായതോടെ ഇവിടത്തെ തപാൽസംവിധാനവും ഇന്ത്യൻ തപാൽ ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമായി. പച്ചയും സ്വർണനിറവുമുള്ള തപാൽപ്പെട്ടി കാലത്തിന്റെ ശേഷിപ്പായി നഗരത്തിന്റെ പൈതൃകക്കാഴ്ചകളിൽ ഇടംപിടിക്കുന്നു.