​അടുത്തിടെ, ചീഫ് ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷണർ (CEC) ജ്ഞാനേഷ് കുമാറിനെ നീക്കം ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സമരം ചെയ്യുന്ന യുവ പ്രക്ഷോഭകർക്ക് ആവേശം പകർന്നു കൊണ്ട് ഒരു നാടൻ പാട്ട് ഇന്ത്യയിൽ വൻ വിജയമായി മാറി. എല്ലാ സമുദായങ്ങൾക്കും ഇന്ത്യയിൽ തുല്യാവകാശമുണ്ടെന്ന് ഊന്നിപ്പറയുന്ന നേഹ സിംഗ് റാത്തോഡിന്റെ "തുംസാ കോയി ഝൂഠാ ഔർ ബേഈമാൻ നഹീ ഹേ" എന്ന പ്രശസ്തമായ രാഷ്ട്രീയ ഗാനമാണിത്. ഈ പാട്ടിൽ അഷ്ഫാഖുല്ല ഖാൻ എന്ന യുവ രക്തസാക്ഷിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ട്. ഇതോടെ ഈ യുവ വിപ്ലവ നേതാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ജനങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റിൽ വ്യാപകമായി തിരയുകയാണ്.

​ആരായിരുന്നു

അഷ്ഫാഖുല്ല ഖാൻ?

​ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ ധീരനായ വിപ്ലവകാരിയും രക്തസാക്ഷിയുമായിരുന്നു അഷ്ഫാഖുല്ല ഖാൻ. 'ഹിന്ദുസ്ഥാൻ റിപ്പബ്ലിക്കൻ അസോസിയേഷൻ' (HRA) സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. ഈ പ്രസ്ഥാനമാണ് പിന്നീട് 'ഹിന്ദുസ്ഥാൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് റിപ്പബ്ലിക്കൻ അസോസിയേഷൻ' (HSRA) എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടത്. 1900 ഒക്ടോബർ 22 മുതൽ 1927 ഡിസംബർ 19 വരെ ജീവിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം, വെറും 27-ാം വയസ്സിൽ രാജ്യത്തിനായി രക്തസാക്ഷിത്വം വരിച്ചു.

​1900 ഒക്ടോബർ 22-ന് യുണൈറ്റഡ് പ്രൊവിൻസിലെ (ഇന്നത്തെ ഉത്തർപ്രദേശ്) ഷാജഹാൻപൂരിലാണ് അഷ്ഫാഖുല്ല ഖാൻ ജനിച്ചത്. 1918-ൽ ഏഴാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ, പോലീസുകാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്കൂൾ റെയ്ഡ് ചെയ്യുകയും സഹപാഠിയായ രാജാറാം ഭാരതീയനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ ലഘുലേഖകൾ അച്ചടിക്കുന്നതിന് പണം കണ്ടെത്തുന്നതിനായി മൈൻപുരിയിൽ കൊള്ളയടിച്ച 'മൈൻപുരി ഗൂഢാലോചന കേസുമായി' ബന്ധപ്പെട്ടായിരുന്നു ഈ അറസ്റ്റ്. സഹപാഠിയുടെ അറസ്റ്റോടെയാണ് അഷ്ഫാഖുല്ല ഖാൻ യുണൈറ്റഡ് പ്രൊവിൻസിലെ വിപ്ലവ പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നത്.

​ഒരു സുഹൃത്ത് വഴിയാണ് മൈൻപുരി ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കാളിയായിരുന്ന രാം പ്രസാദ് ബിസ്മിൽ എന്ന വിപ്ലവകാരിയെ ഖാൻ പരിചയപ്പെടുന്നത്. ഉടൻ തന്നെ അദ്ദേഹം ബിസ്മില്ലുമായി അടുത്ത സൗഹൃദത്തിലാവുകയും നിസഹകരണ പ്രസ്ഥാനം, സ്വരാജ് പാർട്ടി, ഹിന്ദുസ്ഥാൻ റിപ്പബ്ലിക്കൻ അസോസിയേഷൻ എന്നിവയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാവുകയും ചെയ്തു.

ഹിന്ദുസ്ഥാൻ റിപ്പബ്ലിക്കൻ അസോസിയേഷനിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങളെപ്പോലെ ലെനിന്റെ ആശയങ്ങളും റഷ്യൻ ബോൾഷെവിക് വിപ്ലവവും ഖാനെ വളരെയധികം സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. മുതലാളിത്ത താല്പര്യങ്ങളെ എതിർത്ത അദ്ദേഹം പാവപ്പെട്ടവരുടെ മോചനത്തിലാണ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്. കൂടാതെ, മതപരമായ വർഗീയതയെ അദ്ദേഹം രൂക്ഷമായി വിമർശിക്കുകയും, അത് ഇന്ത്യൻ ജനതയെ അടിച്ചമർത്താനും സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തെ തകർക്കാനും ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഉപയോഗിച്ച തന്ത്രമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയും ചെയ്തു.

​കകോരി ഗൂഢാലോചന കേസ്

​ആയുധങ്ങളും വെടിയുണ്ടകളും വാങ്ങാൻ പണം കണ്ടെത്തുന്നത് എങ്ങനെയെന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ 1925 ഓഗസ്റ്റ് 8-ന് ഷാജഹാൻപൂരിൽ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ റിപ്പബ്ലിക്കൻ അസോസിയേഷനിലെ വിപ്ലവകാരികൾ യോഗം ചേർന്നു. സർക്കാർ പണം കൊണ്ടുപോകുന്ന തീവണ്ടി കകോരിയിൽ വെച്ച് കൊള്ളയടിക്കാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചു. വിപ്ലവ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പണം കണ്ടെത്താൻ കൊള്ളയടിക്കുന്ന റഷ്യൻ ബോൾഷെവിക് തന്ത്രത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് HRA മുമ്പും സമാനമായ ട്രെയിൻ കൊള്ളകൾ നടത്തിയിരുന്നു.

​1925 ഓഗസ്റ്റ് 9-ന് ലഖ്‌നൗവിന് സമീപമുള്ള കകോരിയിൽ വെച്ച് ഖാനും രാം പ്രസാദ് ബിസ്മിൽ, രാജേന്ദ്ര ലാഹിരി, സചീന്ദ്ര ബക്ഷി, ചന്ദ്രശേഖർ ആസാദ്, കേശബ് ചക്രവർത്തി, ബൻവാരി ലാൽ, മുരാരി ലാൽ ഗുപ്ത, മുകുന്ദി ലാൽ, മന്മഥ് നാഥ് ഗുപ്ത എന്നിവരടങ്ങുന്ന വിപ്ലവകാരികളും ചേർന്ന് സർക്കാർ ട്രെയിൻ തടഞ്ഞുനിർത്തി കൊള്ളയടിച്ചു.

കൊള്ളക്കാരെ പിടികൂടാൻ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ വ്യാപകമായ അന്വേഷണം നടത്തി. 1925 ഒക്ടോബർ 26-ന് പുലർച്ചെ ബിസ്മിലിനെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. അറസ്റ്റിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ഖാൻ നേപ്പാളിലേക്ക് കടന്നു. പിന്നീട് നേപ്പാളിൽ നിന്ന് കാൺപൂരിലെത്തി ഒരു എഞ്ചിനീയറിംഗ് സ്ഥാപനത്തിൽ ക്ലർക്കായി ജോലി ചെയ്തു.

​തന്റെ വിപ്ലവ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടരുന്നതിനായി ഖാൻ ഒടുവിൽ ഡൽഹിയിലേക്ക് പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഡൽഹിയിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹം ഷാജഹാൻപൂരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സുഹൃത്തിനെ കണ്ടുമുട്ടി. എന്നാൽ ആ സുഹൃത്ത് രഹസ്യമായി ഖാന്റെ വിവരങ്ങൾ പോലീസിന് ചോർത്തിക്കൊടുത്തു. 1926 ഡിസംബർ 7-ന് പുലർച്ചെ ഡൽഹി പോലീസ് ഖാനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു.

ഫൈസാബാദ് ജില്ലാ ജയിലിൽ അടച്ച അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. കകോരി കേസിന്റെ വിചാരണയ്‌ക്കൊടുവിൽ ബിസ്മിൽ, ഖാൻ, ലാഹിരി, റോഷൻ സിംഗ് എന്നിവർക്ക് വധശിക്ഷ വിധിച്ചു. മറ്റുള്ളവർക്ക് ജീവപര്യന്തം തടവുശിക്ഷയും ലഭിച്ചു. തൂക്കിലേറ്റാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട അഷ്ഫാഖുല്ല ഖാനെ 1927 ഡിസംബർ 19-ന് ഫൈസാബാദ് ജയിലിൽ വെച്ച് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയനാക്കി.

​ജനപ്രിയ സംസ്‌കാരത്തിലെ സ്വാധീനം

​2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'രംഗ് ദേ ബസന്തി' എന്ന ഹിന്ദി ചിത്രത്തിൽ കുനാൽ കപൂർ അഷ്ഫാഖുല്ല ഖാന്റെ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്റ്റാർ ഭാരതിന്റെ 'ചന്ദ്രശേഖർ' എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ ചേതന്യ അദീബ് ഖാന്റെ വേഷം ചെയ്തു. നേഹാ സിംഗ് റാത്തോഡിന്റെ പാട്ട്, കൊളോണിയൽ ഭരണത്തിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടുന്നതിൽ നമ്മുടെ വിപ്ലവകാരികൾ കാണിച്ച നിസീമമായ ധീരതയെയും ആത്മത്യാഗത്തെയും ഒരിക്കൽ കൂടി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ശക്തരായ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിനെതിരായ അഷ്ഫാഖുല്ല ഖാന്റെ ധീരമായ പോരാട്ടം ഇന്നും ഈ നാട്ടിലെ യുവാക്കൾക്ക് ആവേശം പകരുന്നു.