2026 ഫെബ്രുവരി 28ന് ഇറാനിലെ ടെഹ്‌റാനിലുൾപ്പെടെ അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും സംയുക്തമായി നടത്തിയ വ്യോമാക്രമണങ്ങളെ കേവലമൊരു പ്രാദേശിക സംഘർഷമായി ചുരുക്കിക്കാണാനാവില്ല. മറിച്ച് പാശ്ചാത്യ സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക മേധാവിത്വത്തിനും മുതലാളിത്ത താല്പര്യങ്ങൾക്കും മേൽ വീണുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വിള്ളലുകളുടെ ബാക്കിപത്രമാണത്. എണ്ണ, പെട്രോഡോളർ, ആഗോള അധികാരം എന്നിവയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിർമിക്കപ്പെട്ട അമേരിക്കൻ ഏകധ്രുവ ലോകക്രമം (Unipolar World Order) അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധിയെ നേരിടുമ്പോൾ പ്രയോഗിക്കുന്ന അവസാനത്തെ ആയുധമാണ് ഈ നഗ്നമായ സൈനികാക്രമണം.

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആണവായുധ ശേഖരമുള്ള അമേരിക്കയും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ഒരേയൊരു ആണവ ശക്തിയായ ഇസ്രയേലും ചേർന്ന് മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളെ 'ആഗോള ഭീഷണി'യായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത് അധികാരത്തിന്റെ ഇരട്ടത്താപ്പാണ്. സ്വന്തം അധീശത്വത്തെ നിലനിർത്താനുള്ള സൈനിക ഇടപെടലുകളെ 'സ്വയരക്ഷ' എന്നും അതിനെതിരെയുള്ള ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളെ 'ഭീകരവാദം' എന്നും നാമകരണം ചെയ്യുന്നത് സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ സ്ഥിരം ശൈലിയാണ്. ഈ യുദ്ധത്തിന്റെ യഥാർഥ കാരണങ്ങൾ കിടക്കുന്നത് ആണവ റിയാക്ടറുകളിലല്ല, മറിച്ച് ആഗോള സാമ്പത്തിക ഘടനയുടെ അടിത്തറയായ പെട്രോഡോളർ സംവിധാനത്തിലാണ്. അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങളെ മറികടന്നുകൊണ്ട് ഇറാൻ തങ്ങളുടെ എണ്ണയുടെ ബഹുഭൂരിപക്ഷവും ചൈനീസ് യുവാനിൽ (Yuan) കച്ചവടം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയത് ഡോളർ മേധാവിത്വത്തിനേറ്റ ഏറ്റവും വലിയ പ്രഹരമായിരുന്നു.

രാഷ്ട്രീയ സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിന്റെ ക്രൂരമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നാണ് അമേരിക്കൻ സാമ്രാജ്യത്വം എണ്ണയുടെയും പെട്രോഡോളറിന്റെയും പേരിൽ നടത്തിയ അധിനിവേശങ്ങൾ. കാൾ മാർക്സിന്റെ മൂലധന സഞ്ചയത്തിന്റെ (Capital Accumulation) പ്രായോഗിക ഉദാഹരണമാണിത്. സദ്ദാം ഹുസൈൻ എണ്ണ വ്യാപാരം യൂറോയിലേക്ക് മാറ്റാൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോഴാണ് 2003-ൽ ഇറാഖ് ആക്രമിക്കപ്പെട്ടത്. ലിബിയയെ സ്വർണ്ണാധിഷ്ഠിത കറൻസിയിലേക്ക് (Golden Dinar) മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോഴാണ് ഗദ്ദാഫി വേട്ടയാടപ്പെട്ടത്. വെനസ്വേലൻ എണ്ണ വ്യവസായത്തെ തകർക്കാൻ ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയതും ഇതേ പെട്രോഡോളർ പ്രതിസന്ധി കൊണ്ടാണ്. ഇറാഖിലെയും ലിബിയയിലെയും വെനസ്വേലയിലെയും ജനങ്ങൾക്കുനേരെ സാമ്രാജ്യത്വം പ്രയോഗിച്ച ഘടനാപരമായ ആക്രമണങ്ങളുടെ (Structural Violence) തുടർച്ച മാത്രമാണ് ഇന്ന് ഇറാനിലും സംഭവിക്കുന്നത്.

യുദ്ധവും സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളും ഒരു ജനതയുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ തകർക്കുന്നു എന്നത് ഗൗരവതരമാണ്. സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളെ പാശ്ചാത്യ മാധ്യമങ്ങൾ 'രക്തരഹിത യുദ്ധമായി' അവതരിപ്പിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും, വാസ്തവത്തിൽ അതൊരു അതിക്രൂരമായ ഘടനാപരമായ അക്രമമാണ്. ഫ്രഞ്ച് തത്വചിന്തകൻ മിഷേൽ ഫൂക്കോയുടെ 'ജൈവരാഷ്ട്രീയം' (Biopolitics) എന്ന ആശയത്തിലൂടെ വേണം ഇതിനെ നോക്കിക്കാണാൻ. ഭക്ഷണം, ജീവൻരക്ഷാ മരുന്നുകൾ എന്നിവ തടഞ്ഞുകൊണ്ട് മനുഷ്യരുടെ ജീവനെ നിയന്ത്രിച്ച് അവരെ രാഷ്ട്രീയമായി കീഴടക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന തന്ത്രമാണിത്. നാണയപ്പെരുപ്പത്തിൽ നട്ടംതിരിയുന്ന ഇറാനിലെ സാധാരണക്കാരായ തൊഴിലാളികളാണ് ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഇരകൾ. ഇതിനെ മറികടക്കാൻ 'ഷാഡോ ഫ്ലീറ്റ്' (Shadow Fleet) വഴി ആഗോള സൗത്ത് (Global South) നടത്തുന്ന ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളെ തകർക്കുക എന്നതാണ് അമേരിക്കയുടെ ലക്ഷ്യം.

ഈ സംഘർഷത്തിൽ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ പങ്ക് നിർണ്ണായകമാണ്. തങ്ങളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കും മൂലധന സംരക്ഷണത്തിനുമായി അമേരിക്കയെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്ന ഗൾഫ് ഭരണാധികാരികൾ, മുതലാളിത്തവും പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഒരു വർഗ്ഗസഖ്യത്തിന്റെ (Class Alliance) പ്രതിസന്ധിയാണ് തുറന്നുകാട്ടുന്നത്. റഷ്യ- ഉക്രെയ്ൻ യുദ്ധവുമായി ചേർത്തുവായിക്കുമ്പോൾ പുതിയ ലോകക്രമത്തിന്റെ ചിത്രം കൂടുതൽ വ്യക്തമാകും. ചൈന, റഷ്യ, ഇറാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ബ്രിക്സ് (BRICS) കൂട്ടായ്മയുടെ വളർച്ചയും, ബഹുധ്രുവ ലോകം (Multipolar World) എന്ന യാഥാർത്ഥ്യവും അമേരിക്കയെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു. നഷ്ടപ്പെടുന്ന സാമ്രാജ്യം തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ സാമ്രാജ്യത്വം നടത്തുന്ന നിരാശാജനകമായ ശ്രമങ്ങളാണ് ഈ സൈനിക അധിനിവേശങ്ങൾ.

യുദ്ധ സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം (War Economy) ആഗോളതലത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഭയാനകമാണ്. എണ്ണവില കുതിച്ചുയരുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാരം പേറേണ്ടി വരുന്നത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സാധാരണക്കാരായ തൊഴിലാളികളാണ്. കോർപ്പറേറ്റ് എണ്ണക്കമ്പനികളും അമേരിക്കൻ ആയുധ വ്യവസായ സമുച്ചയവും (Military-Industrial Complex) കോടികൾ കൊയ്യുമ്പോൾ, ജനങ്ങൾ പട്ടിണിയിലേക്ക് വീഴുന്നു. 'ജനാധിപത്യ സംരക്ഷണം' എന്ന പേരിൽ പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങൾ നടത്തുന്നത് തങ്ങളുടെ മൂലധനത്തിന് നിർബാധം കടന്നുചെല്ലാനുള്ള സ്വതന്ത്ര കമ്പോളം സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കൽ മാത്രമാണ്.

ചുരുക്കത്തിൽ, അമേരിക്കൻ സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ അവസാനത്തെ യുദ്ധങ്ങളിലൊന്നായി ഇത് ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടേക്കാം. സൈനിക ശക്തികൊണ്ടോ ഉപരോധങ്ങൾകൊണ്ടോ ഇനി ലോകത്തെ വരുതിയിലാക്കാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് കഴിയില്ല എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണിത്. സാമ്രാജ്യത്വത്തിനും ആഗോള മൂലധനത്തിനും എതിരെ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെയും പീഡിത ജനവിഭാഗങ്ങളുടെയും ശക്തമായ ഐക്യദാർഢ്യം ഉയർന്നുവരേണ്ടതുണ്ട് എന്നതാണ് ഈ യുദ്ധം നൽകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പാഠം.