'അനാഥ മുത്ത്', 'നിരോധിത ദ്വീപ്'; ഇറാന്റെ എണ്ണ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പായ ഖാർഗ്

'പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലെ അനാഥ മുത്ത്' എന്നായിരുന്നു ഇറാന്‍റെ ഖാര്‍ഗ് ദ്വീപിനെ ഇറാനിയൻ എഴുത്തുകാരൻ ജലാൽ അൽ-ഇ-അഹമ്മദ് ഒരിക്കൽ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇന്ന്, ബുഷെഹർ പ്രവിശ്യയിലെ ഈ ചെറിയ പവിഴപ്പുറ്റ് ഇറാനികൾക്കിടയിൽ "നിരോധിത ദ്വീപ്" എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (ഐആർജിസി) കാവൽ നിൽക്കുന്ന, അതീവ രഹസ്യസ്വഭാവമുള്ള ദ്വീപാണിത്. ഔദ്യോഗിക സുരക്ഷാ അനുമതിയുള്ളവർക്ക് മാത്രമാണ് ഇവിടേക്ക് പ്രവേശനം. എങ്കിലും, ഉരുക്ക് വേലികൾക്കും സൈനിക വാച്ച് ടവറുകൾക്കും അപ്പുറം, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷത്തെ ചരിത്രവും ഇറാന്റെ ആധുനിക എണ്ണ വ്യവസായവും ഇവിടെ ഒരുമിച്ച് ശാന്തമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

അടുത്തിടെ, ഖാർഗ് ദ്വീപ് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായി മാറി. ദ്വീപിലെ സൈനിക സൗകര്യങ്ങളിൽ തങ്ങളുടെ വ്യോമസേന ബോംബെറിഞ്ഞതായി അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടു. എണ്ണ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ തകർക്കേണ്ട എന്ന് തൽക്കാലം തീരുമാനിച്ചതാണെന്നും, എന്നാൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ യാത്രയ്ക്ക് തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചാൽ ഈ തീരുമാനം മാറ്റുമെന്നും ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക നട്ടെല്ല്

ബുഷെഹർ തുറമുഖത്ത് നിന്ന് 55 കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഖാർഗ് ദ്വീപ് ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക നട്ടെല്ലാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം എണ്ണ കയറ്റുമതിയുടെ 90 ശതമാനവും ഈ ദ്വീപ് വഴിയാണ് നടക്കുന്നത്. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 95 കോടി ബാരൽ എണ്ണ ഇവിടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. കേവലം 8 കിലോമീറ്റർ നീളവും 4-5 കിലോമീറ്റർ വീതിയും മാത്രമേ ഈ ദ്വീപിനുള്ളുവെങ്കിലും, ഇതിനു ചുറ്റുമുള്ള കടലിന്റെ ആഴം ഒരു വലിയ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ നേട്ടമാണ്. ഈ ആഴം കാരണം കൂറ്റൻ സൂപ്പർടാങ്കറുകൾക്ക് ഇവിടെ സുരക്ഷിതമായി അടുക്കാനും എണ്ണ നിറയ്ക്കാനും കഴിയുന്നു. ചൈന ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഏഷ്യൻ വിപണികളിലേക്കാണ് ഇവിടെ നിന്ന് പ്രധാനമായും എണ്ണ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നത്.

ഇറാനിയൻ പെട്രോളിയം മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച്, ഖാർഗ് ദ്വീപിലെ സൗകര്യങ്ങൾ ഈ മേഖലയുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രമാണ്. അബൂസർ, ഫോറൂസാൻ, ദൊറൂദ് എന്നീ മൂന്ന് പ്രധാന ഓഫ്‌ഷോർ വയലുകളിൽ നിന്ന് അസംസ്‌കൃത എണ്ണ ഇവിടെയുള്ള ടെർമിനലിൽ ലഭിക്കുന്നു. ഇത് പിന്നീട് കടലിനടിയിലെ പൈപ്പ് ലൈനുകളിലൂടെ ഓൺഷോർ പ്രോസസ്സിംഗ് സൗകര്യങ്ങളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു.

ഉപരോധങ്ങൾക്കിടയിലെ വികസനം

വർഷങ്ങളോളം നീണ്ട അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങൾ നേരിട്ടിട്ടും, ഇറാൻ ഈ ദ്വീപിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ശക്തമായി വികസിപ്പിച്ചു. 2025 മെയ് മാസത്തിൽ, ടെർമിനലിന്റെ സംഭരണ ശേഷിയിലേക്ക് 20 ലക്ഷം ബാരൽ കൂടി കൂട്ടിച്ചേർത്തതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇത് ഓരോന്നിനും 10 ലക്ഷം ബാരൽ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്ന രണ്ട് ടാങ്കുകൾ പുനരുദ്ധരിച്ചാണ് സാധ്യമാക്കിയത്.

ചരിത്രപരമായി, തുടർച്ചയായി നവീകരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ ടെർമിനലുകളുടെ എണ്ണ കയറ്റുമതി ശേഷി അതിശയിപ്പിക്കുന്നതാണ്. പ്രതിദിനം 70 ലക്ഷം ബാരൽ വരെ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ഈ സൗകര്യങ്ങൾക്ക് കഴിയും. നിലവിൽ രാജ്യത്തുനിന്നുള്ള എണ്ണ കയറ്റുമതി പ്രതിദിനം 16 ലക്ഷം ബാരലായി തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇത് ആഭ്യന്തര വിപണിയിലേക്കുള്ള ഉൽപ്പാദനത്തിന് പുറമെയാണ്.

എണ്ണയ്ക്ക് മുമ്പുള്ള ചരിത്രം

എണ്ണ കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിനും വളരെ മുമ്പുതന്നെ, പല സാമ്രാജ്യങ്ങളും ഖാർഗ് ദ്വീപ് കീഴടക്കാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. ഈ ദ്വീപിന്റെ തന്ത്രപരമായ സ്ഥാനമായിരുന്നു അവരെ ആകർഷിച്ച പ്രധാന ഘടകം. ദ്വീപ് കൈക്കലാക്കുന്നതിലൂടെ ഗൾഫിലെ പ്രധാന കപ്പൽ ചാലുകളെയും അതുവഴിയുള്ള വ്യാപാരത്തെയും നിയന്ത്രിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിയുമായിരുന്നു. കൂടാതെ, ദ്വീപിലെ ആഴമേറിയ കടലും സ്വാഭാവിക പവിഴപ്പുറ്റുകളും ശത്രുക്കപ്പലുകളെ തടയാൻ സഹായിക്കുന്ന മികച്ച സൈനിക സുരക്ഷാ കവചമായി പ്രവർത്തിച്ചു. കടൽയാത്രക്കാർക്ക് അത്യാവശ്യമായ ശുദ്ധജലം നൽകുന്ന സ്വാഭാവിക ഉറവകൾ ഈ ദ്വീപിൽ ധാരാളമായി ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതും ഈ ദ്വീപിന്റെ പ്രിയം വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

ചിലർ "ഖാർഗ്" എന്ന പേരിനെ പുരാതന ഉൾനാടൻ നഗരമായ ചാരക്സ് സ്പാസിനോയുമായി തെറ്റായി ബന്ധിപ്പിക്കാറുണ്ട്. അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി ആധുനിക ബസ്രയ്ക്ക് സമീപം സ്ഥാപിച്ച നഗരമാണിത്. എങ്കിലും, ഇവ രണ്ടും തമ്മിൽ യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലെന്ന് പുരാവസ്തു രേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

കോളോണിയൽ അധിനിവേശം

യൂറോപ്യൻ കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിൽ, പോർച്ചുഗീസുകാരാണ് ആദ്യം ഖാർഗും മറ്റ് ഗൾഫ് ദ്വീപുകളും പിടിച്ചെടുത്തത്. എന്നാൽ, 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ, ഡച്ചുകാർക്ക് ഈ ദ്വീപിനോട് താൽപര്യം തോന്നി. 1752-ൽ, ഡച്ച് ബാരൺ ക്നിഫൗസെൻ ഇവിടെ ഒരു വ്യാപാര കേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കാൻ കരാറുണ്ടാക്കി. തൊട്ടടുത്ത വർഷം, ഡച്ച് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി തങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ശക്തമായ സൈനിക കാവലുള്ള ഒരു കോട്ട പണിതു. എങ്കിലും, ഈ കൊളോണിയൽ അധിനിവേശം അധികകാലം നീണ്ടുനിന്നില്ല. വർഷങ്ങളോളം നീണ്ട സംഘർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരിയായ മീർ മുഹന്ന വിജയകരമായി കോട്ട ആക്രമിക്കുകയും 1766 ജനുവരിയിൽ ഡച്ച് സേനയെ പൂർണ്ണമായും പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു.

തടവുകാരുടെ ദ്വീപിൽ നിന്ന് എണ്ണ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക്

ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ദ്വീപിന് ഒരു ഇരുണ്ട കാലഘട്ടമുണ്ടായി. 1925 മുതൽ 1941 വരെ ഇറാന്റെ ഷാ ആയിരുന്ന റെസ ഷാ പഹ്‌ലവി, ഈ ദ്വീപിനെ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരെ നാടുകടത്താനുള്ള ഒരു വിദൂര കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റി. ആധുനിക എണ്ണ യുഗം യഥാർത്ഥത്തിൽ രൂപപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത് 1958-ന് ശേഷമാണ്. അങ്ങനെ, തടവുകാരുടെ ദ്വീപ് എന്ന പേര് വെടിഞ്ഞ്, ഖാർഗ് എണ്ണ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്ന ഒരു വലിയ കേന്ദ്രമായി മാറി. കടലിന്റെ ആഴക്കൂടുതലുള്ള ഭാഗത്ത് നിർമ്മിച്ച പുതിയ ടെർമിനൽ 1960 ഓഗസ്റ്റിൽ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി.

ചരിത്രത്തിന്റെ അവശേഷിപ്പുകൾ

ദ്വീപിന്റെ ആധുനിക വ്യാവസായിക മുഖച്ഛായയ്ക്ക് പിന്നിൽ ആഴത്തിലുള്ള പുരാവസ്തു സമ്പത്ത് ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ട്. വളരെ പഴക്കമുള്ള മനുഷ്യവാസത്തിന്റെ തെളിവുകൾ ഇവിടെയുണ്ട്. എലാമൈറ്റ്, അക്കമെനിഡ്, സസ്സാനിഡ് കാലഘട്ടങ്ങളിലെ ചരിത്രരേഖകൾ ദ്വീപിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്നു.

മതപരവും സാംസ്കാരികവുമായ ബഹുത്വത്തിന് തെളിവാണ് ദ്വീപ്. ഒരു പുരാതന പൈതൃക ശ്മശാനത്തിൽ സൊരാസ്ട്രിയൻ അടക്കം ചെയ്ത സ്ഥലങ്ങൾ, ക്രിസ്ത്യൻ ശവകുടീരങ്ങൾ, സസാനിയൻ കാലഘട്ടത്തിലെ ശവകുടീരങ്ങൾ എന്നിവ കാണാം. കൂടാതെ, "പേർഷ്യൻ ഗൾഫ്" എന്ന് വ്യക്തമായി പരാമർശിക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴയ പുരാവസ്തു രേഖകളിൽ ഒന്നായ ഒരു അക്കമെനിഡ് ലിഖിതവും ഇവിടെയുണ്ട്.

ഖാർഗ് ദ്വീപ് അതിന്റെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം കാരണം വലിയ വില നൽകേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. 1980-കളിലെ ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധകാലത്ത് ബോംബാക്രമണങ്ങളിൽ വൻ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. എങ്കിലും, ഇറാനിയൻ അധികൃതർ അത് വീണ്ടും പുനർനിർമ്മിച്ചു. ഇന്ന്, ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾ മേഖലയിലെ ജലപാതകളെ ആവർത്തിച്ച് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നതിനാൽ, ദ്വീപ് കനത്ത സൈനിക കാവലിലാണ്. വിനോദസഞ്ചാരികളെ അകറ്റി നിർത്തുന്നതുകൊണ്ട്, ദ്വീപിന്റെ സ്വാഭാവിക പാരിസ്ഥിതിക സ്വഭാവം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.