print edition സ്ത്രീ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഫുട്ബോൾ

1999 ജൂലൈ 10. അമേരിക്കയിലെ റോസ് ബൗൾ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ ഇരുനൂറോളം കാണികൾ ശ്വാസമടക്കിപ്പിടിച്ച് ഫിഫ വനിതാ ലോകകപ്പിന്റെ ഫൈനൽ വീക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു. ചൈനയ്‌ക്കെതിരായ ഷൂട്ടൗട്ടിൽ വിജയഗോൾ നേടിയ നിമിഷം അമേരിക്കൻ താരം ബ്രാൻഡി ചാസ്റ്റെയ്ൻ തന്റെ ജേഴ്‌സി അഴിച്ച് തലയ്‌ക്കുമുകളിൽ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് ആഘോഷിച്ചു. പുരുഷ ഫുട്ബോളിൽ സാധാരണമായിരുന്ന ആ വിജയാഘോഷം ഒരു സ്ത്രീ നടത്തിയപ്പോൾ അത് ലോകമെമ്പാടും ചർച്ചയായി. ചിലർ അതിനെ വിമർശിച്ചു. എന്നാൽ അനേകം സ്ത്രീകൾക്ക് അത് സ്വന്തം ശരീരത്തിന്മേലും സ്വപ്നങ്ങൾക്കുമേലും അവകാശം പ്രഖ്യാപിച്ച ധീരമായ ഒരു പ്രതീകമായി മാറി.

ആ ചിത്രം ഒരു ലോകകപ്പ് വിജയത്തിന്റെ ഓർമ മാത്രമായിരുന്നില്ല; അരനൂറ്റാണ്ടോളം വിലക്കുകളും മുൻവിധികളും അതിജീവിച്ച വനിതാ ഫുട്ബോൾ ലോകവേദിയിൽ തന്റെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ച നിമിഷത്തിന്റെ ചരിത്രസാക്ഷ്യമായിരുന്നു അത്. ആ നിമിഷത്തിലേക്ക് വനിതാ ഫുട്ബോൾ എത്തിച്ചേർന്നത് എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. വിലക്കുകളുടെയും വിവേചനങ്ങളുടെയും പ്രതിരോധത്തിന്റെയും ഒരു നൂറ്റാണ്ട് നീണ്ട ചരിത്രമുണ്ട് അതിനുപിന്നിൽ.

സ്ത്രീകൾ ഫുട്ബോൾ കളിക്കുന്നതിനെ ഇന്ന് ലോകം ആഘോഷിക്കുകയാണ്. നിറഞ്ഞ സ്റ്റേഡിയങ്ങളും കോടിക്കണക്കിന് ടെലിവിഷൻ പ്രേക്ഷകരും കോടികളുടെ ട്രാൻസ്ഫർ കരാറുകളും വനിതാ ഫുട്ബോളിനെ ആഗോള കായികമേഖലയിലെ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ വളരുന്ന മേഖലയാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ ഫുട്ബോൾ വെറും ഒരു കായിക ഇനത്തിന്റെ വളർച്ചയുടെ കഥയല്ല. പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഇടം നിഷേധിച്ചിരുന്ന സമൂഹത്തിനെതിരായ പോരാട്ടത്തിന്റെ ചരിത്രംകൂടിയാണത്. ശരീരത്തിന്മേലും സ്വപ്നങ്ങൾക്കുമേലും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലും സ്ത്രീകൾക്കുള്ള അവകാശം സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാനുള്ള ദീർഘയാത്രയുടെ പ്രതീകമാണ് വനിതാ ഫുട്ബോൾ.

ദശാബ്ദങ്ങൾ പിന്നോട്ടാക്കിയ ഉയിർപ്പ്‌

പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും ഇംഗ്ലണ്ടിൽ വനിതാ ഫുട്ബോൾ അതിശയകരമായ ജനപ്രീതി നേടി. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ സ്റ്റേഡിയങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിച്ച മത്സരങ്ങളും ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി സംഘടിപ്പിച്ച കളികളും അന്നേ വനിതാ ഫുട്ബോളിന്റെ സാമൂഹിക സ്വാധീനം തെളിയിച്ചിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഡിക്ക്, കെർ ലേഡീസ് എന്നീ വനിതാ ടീമുകൾ പതിനായിരക്കണക്കിന് കാണികളെ ആകർഷിച്ച മത്സരങ്ങളിലൂടെ ചരിത്രം സൃഷ്ടിച്ചു. എന്നാൽ സ്ത്രീകളുടെ ഈ ഉയർച്ച പുരുഷാധിപത്യ കായികലോകത്തിന് സ്വീകാര്യമായിരുന്നില്ല. 1921-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഫുട്ബോൾ അസോസിയേഷൻ സ്ത്രീകൾ അംഗീകൃത മൈതാനങ്ങളിൽ ഫുട്ബോൾ കളിക്കുന്നത് വിലക്കി.

"ഫുട്ബോൾ സ്ത്രീകൾക്ക് യോജിച്ച കായിക മത്സരമല്ല" എന്നായിരുന്നു ഔദ്യോഗിക ന്യായീകരണം. യഥാർഥത്തിൽ അത് സ്ത്രീകളുടെ ജനപ്രീതിയോടും പൊതുസാന്നിധ്യത്തോടുമുള്ള അസ്വസ്ഥതയുടെ പ്രകടനമായിരുന്നു. ഈ വിലക്ക് അമ്പത് വർഷത്തോളം തുടർന്നു. യൂറോപ്പിലെയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെയും നിരവധി ഫുട്ബോൾ സംഘടനകൾ സമാന നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചതോടെ വനിതാ ഫുട്ബോളിന്റെ വളർച്ച ദശാബ്ദങ്ങളോളം പിന്നോട്ടുപോയി.

എന്നിരുന്നാലും സ്ത്രീകൾ പിന്മാറിയില്ല. അംഗീകാരമില്ലാതെയും സൗകര്യങ്ങളില്ലാതെയും അവർ കളി തുടർന്നു. എഴുപതുകളുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ വിലക്കുകൾ നീങ്ങിയതോടെ വനിതാ ഫുട്ബോൾ വീണ്ടും ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റു. 1991-ൽ ചൈനയിൽ ആദ്യ ഔദ്യോഗിക വനിതാ ലോകകപ്പ് നടന്നത് ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക വഴിത്തിരിവായി. അതിനുശേഷം വനിതാ ഫുട്ബോൾ ലോകമെമ്പാടും അതിവേഗ വളർച്ച കൈവരിച്ചു. ഓരോ നാലുവർഷവും മത്സരം നടക്കുന്നു.​

പൊരുതി നേടിയ കളിക്കളങ്ങൾ

ഇന്ന് യൂറോപ്പിലും അമേരിക്കയിലും വനിതാ ഫുട്ബോൾ പ്രൊഫഷണൽ കായികരംഗത്തിന്റെ പ്രധാന ശക്തികളിലൊന്നാണ്. നിറഞ്ഞ സ്റ്റേഡിയങ്ങളും ആഗോള പ്രക്ഷേപണാവകാശങ്ങളും കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ കരാറുകളും വനിതാ താരങ്ങളുടെ ഉയർന്ന മൂല്യവും ഈ മാറ്റത്തിന്റെ സൂചനകളാണ്. എന്നാൽ ഈ നേട്ടങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും ഒരുപോലെ എത്തിയിട്ടില്ല.

​ആഫ്രിക്കയിലും ദക്ഷിണേഷ്യയിലും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ പല രാജ്യങ്ങളിലും ഇന്നും ഫുട്ബോൾ കളിക്കുന്നത് സ്ത്രീകൾക്ക് സാമൂഹിക പ്രതിരോധങ്ങളെ നേരിടുന്ന പ്രവൃത്തിയാണ്. കുടുംബത്തിന്റെ എതിർപ്പ്, മതപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, സുരക്ഷാഭീഷണികൾ, പരിശീലനസൗകര്യങ്ങളുടെ അഭാവം, സാമ്പത്തിക പരിമിതികൾ ഇവയെല്ലാം മറികടന്നാണ് നിരവധി പെൺകുട്ടികൾ മൈതാനത്തിറങ്ങുന്നത്. പലർക്കും ഫുട്ബോൾ മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുക എന്നത് ഒരു കായിക നേട്ടം മാത്രമല്ല, സ്വന്തം അസ്തിത്വം പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമായ ഒരു പ്രവൃത്തിയുമാണ്.

​ഇന്ത്യയിലും വനിതാ ഫുട്ബോൾ പതുക്കെയെങ്കിലും മുന്നേറുകയാണ്. ദേശീയ ടീമിന്റെ പ്രകടനങ്ങളും വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ യുവതാരങ്ങളുടെ ഉയർച്ചയും പ്രതീക്ഷ നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെയും സാമ്പത്തിക പിന്തുണയുടെയും മാധ്യമശ്രദ്ധയുടെയും കാര്യത്തിൽ ഇനിയും വലിയ അന്തരമുണ്ട്. ഗ്രാമങ്ങളിലെ പെൺകുട്ടികൾക്ക് കളിക്കാനുള്ള സുരക്ഷിത ഇടങ്ങളും പരിശീലന സംവിധാനങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുമ്പോഴേ ഈ വളർച്ച കൂടുതൽ ജനാധിപത്യപരമാകൂ.

ഇനി കളി ലാറ്റിനമേരിക്കയിൽ

വനിതാ ലോകകപ്പിന്റെ വളർച്ചയും ചരിത്രപരമായ നേട്ടങ്ങളും ഈ മാറ്റത്തിന്റെ ശക്തമായ അടയാളങ്ങളാണ്. 2015-ൽ കാനഡയിൽ നടന്ന ലോകകപ്പിൽ ബ്രസീലിന്റെ ഫോർമിഗയും ജപ്പാന്റെ ഹോമരെ സാവയും ആറാം ലോകകപ്പിൽ കളിച്ച ആദ്യ താരങ്ങളായി ചരിത്രം കുറിച്ചു. അതേ ടൂർണമെന്റിൽ 40–-ാം വയസ്സിൽ അമേരിക്കയുടെ ക്രിസ്റ്റി പിയേഴ്‌സ് വനിതാ ലോകകപ്പിൽ കളിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രായംകൂടിയ താരമെന്ന നേട്ടവും സ്വന്തമാക്കി. 2019-ൽ ഫ്രാൻസിൽ നടന്ന ലോകകപ്പിൽ അമേരിക്ക നാലാം കിരീടം നേടി ആധിപത്യം തുടർന്നു. 2023-ൽ ഓസ്‌ട്രേലിയയും ന്യൂസിലൻഡും സംയുക്തമായി ആതിഥേയത്വം വഹിച്ച ലോകകപ്പ് മറ്റൊരു ചരിത്രനാഴികക്കല്ലായി.

പങ്കെടുക്കുന്ന ടീമുകളുടെ എണ്ണം 24ൽ നിന്ന് 32 ആയി ഉയർന്നതോടെ ടൂർണമെന്റ് കൂടുതൽ ആഗോള സ്വഭാവം കൈവരിച്ചു. ദക്ഷിണാർധഗോളത്തിൽ ആദ്യമായി നടന്ന ഈ ലോകകപ്പിന്റെ ഫൈനലിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി സ്പെയിൻ ആദ്യ കിരീടം സ്വന്തമാക്കുകയും, പുരുഷ- വനിതാ ലോകകപ്പുകൾ രണ്ടും നേടിയ ജർമനിക്കുശേഷം രണ്ടാമത്തെ രാജ്യമെന്ന നേട്ടം കൈവരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇനി 2027-ൽ ബ്രസീൽ ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്ന ലോകകപ്പിലൂടെ വനിതാ ഫുട്ബോൾ ആദ്യമായി ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലേക്കും ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയിലേക്കും എത്തുകയാണ്. നിലവിൽ 32 ടീമുകളാണ് വനിതകൾക്കായുള്ളത്. 2031 ലെ ഫിഫ വനിതാ ലോകകപ്പിൽ ആദ്യമായി 48 ദേശീയ ടീമുകൾ പങ്കെടുക്കുന്നു.

വെറും പന്തുകളിയല്ല

സ്ത്രീകളുടെ ഫുട്ബോൾ ചരിത്രം നമ്മെ ഒരു വലിയ പാഠം പഠിപ്പിക്കുന്നു. കഴിവിന്റെ കുറവുകൊണ്ടല്ല സ്ത്രീകൾ പിന്നിലായത്. അവസരങ്ങൾ നിഷേധിക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ടാണ്. അവസരം ലഭിച്ചപ്പോൾ അവർ ലോകത്തെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന പ്രകടനങ്ങൾ കാഴ്ചവച്ചു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വനിതാ ഫുട്ബോളിന്റെ വളർച്ചയെ കായികവിജയങ്ങളുടെ കണക്കുകൾകൊണ്ട് മാത്രം അളക്കാനാകില്ല. അത് സമത്വത്തിന്റെ സൂചികയാണ്. സ്ത്രീകൾക്ക് പൊതുഇടങ്ങളിൽ അവകാശത്തോടെ നിലകൊള്ളാനാകുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ അളവുകോൽകൂടിയാണ്.

​ഓരോ തവണ ഒരു പെൺകുട്ടി ഫുട്ബോൾ ബൂട്ട് അണിഞ്ഞ് മൈതാനത്തിറങ്ങുമ്പോഴും ഒരു മത്സരം മാത്രമല്ല കളിക്കുന്നത്. ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട വിലക്കുകളെയും മുൻവിധികളെയും തകർത്ത സ്ത്രീകളുടെ ചരിത്രത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണ് അവൾ എഴുതുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് വനിതാ ഫുട്ബോൾ വെറും പന്തുകളിയുടെ കഥയല്ല, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും സമത്വത്തിന്റെയും ധീരമായ മനുഷ്യചരിത്രവുമാകുന്നത.