ആർ ശരത്, വേറിട്ട സിനിമകളുടെ സംവിധായകൻ

തിരുവനന്തപുരം: വേറിട്ട പ്രമേയങ്ങളെയും പരീക്ഷണാത്മകമായ ആഖ്യാനരീതികളെയും വെള്ളിത്തിരയിലെത്തിച്ച സംവിധായകൻ ആർ ശരത് വിടവാങ്ങി. ഡോക്യുമെന്ററി ചിത്രങ്ങളിലൂടെ സിനിമാരംഗത്തെത്തിയ അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഫീച്ചർ സിനിമയിലും തന്റേതായ ഇടം കണ്ടെത്തി.

ഡോക്യുമെന്ററി സംവിധായകനായാണ് ആർ ശരത് സിനിമാരംഗത്ത് എത്തിയത്. രാജാ രവിവർമയുടെ അപൂർവ ചുവർചിത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരുക്കിയ 'ദി പെയിന്റഡ് എപിക്സ്' ചിത്രീകരിക്കുന്നതിനിടെ പൊതുശ്രദ്ധയിൽപ്പെടാത്ത നിരവധി മ്യൂറൽ പെയിന്റിങ്ങുകൾ കണ്ടെത്തിയത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമാജീവിതത്തിലെ നിർണായക ഘട്ടമായി. ചുവർചിത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിന് 1996ൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ജൂനിയർ ഫെലോഷിപ്പും ലഭിച്ചു. ഒൻപത് അന്താരാഷ്ട്ര പുരസ്കാരങ്ങളും ഒരു ദേശീയ പുരസ്കാരവും നാല് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളും നേടി.

2000ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'സായാഹ്നം' ആയിരുന്നു ആർ ശരത്തിന്റെ ആദ്യ ഫീച്ചർ ചിത്രം. സംവിധായകനും തിരക്കഥാകൃത്തുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അരങ്ങേറ്റ ചിത്രമായ സായാഹ്നം പരിസ്ഥിതി, ആണവവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ പ്രമേയമാക്കി. ദേശീയ തലത്തിലും സംസ്ഥാന തലത്തിലും നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ ചിത്രം നേടി.

നവാഗത സംവിധായകനുള്ള ഇന്ദിരാഗാന്ധി ദേശീയ പുരസ്കാരവും സായാഹ്നത്തിന് ലഭിച്ചു. 2001ലെ മ്യൂണിക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേളയുടെ മത്സരവിഭാഗത്തിലും ചിത്രം പ്രദർശിപ്പിച്ചു. സ്ഥിതി, ശീലാബതി, പറുദീസ, ബുദ്ധനും ചാപ്ലിനും ചിരിക്കുന്നു, സ്വയം, മഹാത്മാഗാന്ധി റോഡ്, ദി ഡിസയർ: എ ജേർണി ഓഫ് എ വുമൺ, ബറിയൽ ഓഫ് ഡ്രീംസ് തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളും അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു.

സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ദമ്പതികളുടെ ജീവിതത്തിലെ സംഘർഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ച 'സ്ഥിതി'യും സാമൂഹിക തിന്മകളെ പ്രമേയമാക്കിയ 'ശീലാബതി'യും ശ്രദ്ധേയമായി. 2012ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'പറുദീസ' രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്രമേളകളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടുകയും ചെയ്തു.

ഇന്ത്യ-ചൈന സംയുക്ത സംരംഭമായ 'ദി ഡിസയർ: എ ജേർണി ഓഫ് എ വുമൺ' എന്ന ഹിന്ദി ചിത്രത്തിന്റെ രചനയും സംവിധാനവും ആർ ശരത്താണ് നിർവഹിച്ചത്. ഒരു ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ നർത്തകിയുടെയും യാത്രയ്ക്കിടെ പരിചയപ്പെടുന്ന ചൈനീസ് കലാകാരന്റെയും ജീവിതവും പ്രണയവുമാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രമേയം. നിരവധി രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്രമേളകളിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ച ചിത്രം പുരസ്കാരങ്ങളും നേടി.

ഒഎൻവി കുറുപ്പിന്റെ പ്രശസ്ത കവിതയെ ആസ്പദമാക്കി ഒരുക്കിയ 'ഭൂമിക്ക് ഒരു ചരമഗീതം' ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളും ഡോക്യുമെന്ററികളും അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു. പരിസ്ഥിതി, സ്ത്രീപക്ഷ വിഷയങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ ഡോക്യു-ഫിക്ഷൻ ശൈലിയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലും ശരത് ശ്രദ്ധേയനായിരുന്നു.

സംവിധായകൻ ഷാജി എൻ കരുണിന്റെ അസിസ്റ്റന്റായും പ്രവർത്തിച്ച ശേഷമാണ്

സിനിമയിലേക്ക് കടന്നത്. ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശരത് ചലച്ചിത്രനിർമാണത്തിലും ജേണലിസത്തിലും പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു. കേരള സർക്കാരിന്റെ ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് വകുപ്പിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ (വിഷ്വൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ) ആയി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.

വൈലോപ്പിള്ളി സംസ്കൃതി ഭവൻ ഡയറക്ടർ, ഭാരത് ഭവൻ സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. 2007ൽ ലണ്ടനിൽ നടന്ന ഐയുകെഎഫ്എഫ് ഫെസ്റ്റിവലിന്റെ ഫെസ്റ്റിവൽ ഡയറക്ടറായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ആർ ശരത്തിന്റെ വേർപാട് മലയാള സിനിമയ്ക്കും ഡോക്യുമെന്ററി രംഗത്തിനും വലിയ നഷ്ടമാണ്.