അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതത്തിൽ നിർണായകമായ ഹോർമുസ്‌ കടലിടുക്ക്‌ ഇന്ന്‌ സംഘർഷഭൂമിയാണ്‌. അമേരിക്ക, ഇസ്രയേൽ സഖ്യം ഇറാനെ ആക്രമിച്ചതോടെയാണ്‌ ഹോർമുസിൽ ആശങ്കയും അനിശ്‌ചിതത്വവും സൃഷ്ടിച്ചത്‌. കടലിടുക്കിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കപ്പലുകൾ ആക്രമണ ഭീഷണിയിലാണ്‌. തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള മേഖല ലംഘിച്ച്‌ മുന്നോട്ടുപോകുന്ന കപ്പലുകളെ ആക്രമിക്കുമെന്ന്‌ ഇറാന്റെ ഭീഷണിയുണ്ട്‌. ഇതിന്‌ സമാന്തരമായി ഇറാൻ തീരത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഗൾഫ്‌ കടലിൽ നാവിക ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ച്‌ അമേരിക്ക ഹോർമുസ്‌ കടക്കുന്ന കപ്പലുകളെ തടയുന്നു. ഒരാഴ്‌ചയ്‌ക്കിടയിൽ ഇന്ത്യയുടേതുൾപ്പെടെ ആറ്‌ കപ്പലിനുനേരെ ഇറാൻ സേന വെടിയുതിർത്തു. നിരവധി കപ്പലുകളെ അമേരിക്ക തടഞ്ഞിട്ടു. ഇറാന്റെ കപ്പലുകൾ പിടിച്ചെടുത്തു. സംഘർഷം നീളുന്നതിനനുസരിച്ച്‌ മേഖലയിലെ കപ്പൽഗതാഗതം പ്രതിസന്ധി നേരിടുകയാണ്‌. ഇതുവഴിയുള്ള ഗതാഗതത്തിന് ചെറിയൊരു തടസ്സം നേരിട്ടാൽപ്പോലും അതിന്റെ ആഘാതം ലോകത്തിലെ സാധാരണക്കാരന്റെ പോക്കറ്റിൽവരെ പ്രതിഫലിക്കും. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചുപൂട്ടിയാൽ ലോകത്തെ മുഴുവൻ മുൾമുനയിൽ നിർത്താനാകും. അമേരിക്കയും ഇറാനും ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്നതും ഇതുതന്നെയാണ്. ഒരു പരിധിവരെ അതിൽ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

​ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വെറുമൊരു ജലപാത മാത്രമല്ല, അത് ലോക സാമ്പത്തികവ്യവസ്ഥയുടെ ഹൃദയമിടിപ്പാണ്. പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനെയും ഗൾഫ്‌ ഓഫ്‌ ഒമാനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അത്യന്തം നിർണായകമായ കടൽപ്പാതയാണ് ഈ കടലിടുക്ക്. ലോകത്തിലെ എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ നാലിലൊന്നും ഇതുവഴിയാണ്‌ കടന്നുപോകുന്നത്‌. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇവിടെയുണ്ടാകുന്ന ചെറിയൊരു തടസ്സവും ആഗോള സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെത്തന്നെ തകർക്കാൻ ഇടയാക്കും. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ, വ്യാപാരത്തിന്റെയും സംസ്‌കാരിക ഇടപെടലിന്റെയും പ്രധാന വഴിയായിരുന്നു ഹോർമുസ്. പുരാതന കാലങ്ങളിൽത്തന്നെ ഇന്ത്യ, പേർഷ്യ, അറേബ്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ ഈ കടൽപ്പാതയിലൂടെ ശക്തമായി വികസിച്ചു. അതിനാൽത്തന്നെ, ഇത് വെറുമൊരു കടൽപ്പാത മാത്രമല്ല; മറിച്ച് മനുഷ്യചരിത്രത്തിന്റെ വ്യാപാരധാരകളെ രൂപപ്പെടുത്തിയ ജീവൻധാരയാണ്.

​ആഗോള വിപണിയുടെ ആശങ്ക

​ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ, ഹോർമുസിന്റെ പ്രാധാന്യം അതിന്റെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയനിലയോടൊപ്പം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു. ഈ കടലിടുക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ ഇറാനും ഒമാനും നിർണായക പങ്കുണ്ട്. ഇറാനും പാശ്ചാത്യരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ശക്തിപ്പെട്ടപ്പോൾത്തന്നെ ഹോർമുസിലൂടെ കപ്പൽഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടുമോ എന്ന ചിന്ത ലോകത്തെ ആശങ്കയിലാക്കിയിരുന്നു. ലോകത്ത്‌ ഉ‍ൗർജസുരക്ഷ ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന ഇന്ധനനീക്കത്തിന്റെ 25 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്നത്‌ ഇതിലൂടെയാണ്‌. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇവിടെയുണ്ടാകുന്ന ചെറിയ അസ്ഥിരതപോലും ആഗോള വിപണിയിൽ എണ്ണവില കുതിച്ചുയരാൻ കാരണമാകും. അതിനാൽ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് പ്രാദേശിക പ്രശ്നമല്ല; മറിച്ച് ആഗോള സാമ്പത്തിക സുരക്ഷയുടെ അടിത്തറയാണ്. ഇറാൻ പലവട്ടം ഈ കടലിടുക്ക് അടയ്ക്കുമെന്ന ഭീഷണി മുഴക്കിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച്, സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ ശക്തമായ സമയങ്ങളിൽ. ഇത്തരം ഭീഷണികൾ ആഗോള വിപണികളിൽ ആശങ്ക സൃഷ്ടിക്കുകയും എണ്ണവിലയിൽ വലിയ ചാഞ്ചാട്ടങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ, നാവിക സാന്നിധ്യവും സൈനിക വിന്യാസവും പ്രദേശത്തെ എപ്പോഴും സംഘർഷമേഖലയാക്കി നിലനിർത്തുന്നു.

​ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയ രണ്ട് ഷിപ്പിങ്‌ പാതകളിലൂടെ ഏകദേശം 90 മുതൽ 120 വരെ കപ്പലുകൾ ദിവസേന കടന്നുപോകുന്നു. കാലാവസ്ഥ, സുരക്ഷാ സാഹചര്യങ്ങൾ, എണ്ണവില, രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് ഇത്‌ വ്യത്യാസപ്പെടും. അതായത്‌ ഓരോ മണിക്കൂറിലും നാലുമുതൽ അഞ്ചുവരെ കപ്പലുകൾ കടന്നുപോകുന്നു. എണ്ണയും പ്രകൃതിവാതകവും മാത്രം ഉൾപ്പെടുന്ന ടാങ്കറുകൾ നൂറുകണക്കിന് കോടി ഡോളറുകളുടെ മൂല്യമുള്ളവയാണ്. സ‍ൗദി അറേബ്യ, ഇറാഖ്‌, കുവൈത്ത്‌, ഖത്തർ, യുഎഇ എന്നിവയുടെ എണ്ണ കയറ്റുമതി കൂടുതലും ഈ വഴിയെയാണ്‌ ആശ്രയിക്കുന്നത്. അതിനാലാണ്‌ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ചെറിയൊരു തടസ്സംപോലും ആഗോളവിപണിയിൽ എണ്ണവില ഉയരാൻ കാരണമാകുന്നത്‌. ഇന്ത്യപോലുള്ള വലിയ എണ്ണ ഇറക്കുമതി രാജ്യങ്ങൾക്കും ഈ വഴിയുടെ സുസ്ഥിരത അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. ഇ‍ൗ കടലിടുക്കിൽ സംഭവിക്കുന്ന എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക നിലയെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കും.

​കപ്പൽഗതാഗതത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ജിബ്രാൾട്ടർ കടലിടുക്കും ഡോവർ കടലിടുക്കും ഇതിലും തിരക്കേറിയവയാണ്. കൂടാതെ ഡോവർ, തയ്‌വാൻ കടലിടുക്ക്, ചെങ്കടലിന്റെ പ്രവേശനകവാടമായ ബാബ്- അൽ -മന്ദബ് എന്നിവയും സമാനമൂല്യമുള്ള ചരക്കുകൾ കടന്നുപോകുന്ന പാതയാണ്‌. ലോകവ്യാപാരത്തിന്റെ ഏകദേശം 30 ശതമാനം കടന്നുപോകുന്ന മലാക്ക കടലിടുക്ക് വളരെ വലുതും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമാണ്‌. ഈ കടലിടുക്കുകളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്നിലെങ്കിലും കപ്പൽഗതാഗതത്തിന്‌ നിയന്ത്രണം വന്നാൽ, പരസ്‌പരം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ ആഘാതമുണ്ടാകുന്നു.

ഇന്ത്യക്കും തിരിച്ചടി

​ഇസ്രയേലും അമേരിക്കയും ആക്രമിച്ചതിനുപിന്നാലെ ഇറാൻ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചതോടെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ വിവിധതരം പ്രതിസന്ധി രൂപപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായി. ഇന്ത്യയിൽ ഉടൻ പ്രതികരണമുണ്ടായത്‌ പാചകവാതകത്തിന്റെ വിലയും ലഭ്യതയും സംബന്ധിച്ചായിരുന്നു. ഇ‍ൗ മേഖലയിൽ പ്രതിസന്ധി നിലനിൽക്കുകയാണ്‌. കപ്പൽഗതാഗതം പഴയനിലയിലേക്ക്‌ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും രൂക്ഷമാകും. ഉദാഹരണത്തിന് അമോണിയ, യൂറിയ ഇറക്കുമതി കുറഞ്ഞാൽ രാസവളക്ഷാമത്തിന്‌ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇന്നത്തെ ലോകത്തിൽ വിതരണ ശൃംഖലകളുടെ സങ്കീർണത കാരണം, ഭൂരിഭാഗം മേഖലകളും ദൂരെയുള്ള സമുദ്രങ്ങളിലെ ഗതാഗത സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് പൂർണമായി തുറന്നില്ലെങ്കിൽ, ഇന്ത്യയിലെ പോളിസ്റ്റർ നിർമാതാക്കൾക്കും വലിയ തിരിച്ചടി നേരിടേണ്ടിവരും. പോളിസ്റ്റർ നിർമാണത്തിന് ആവശ്യമായ എത്തിലീൻ ഗ്ലൈക്കോളിന്റെ 100 ശതമാനം ഇറക്കുമതിയും ഹോർമുസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അതുപോലെ, അപൂർവ രാസവസ്തുക്കൾ നിർമിക്കാനും നിർണായക ഖനിജങ്ങൾ പ്രോസസ്‌ ചെയ്യാനും ആവശ്യമായ സൾഫ്യൂറിക് ആസിഡും ഈ കടൽഗതാഗത പാതകളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

​ദശകങ്ങളായി സ്വതന്ത്രമായ കപ്പൽഗതാഗതം സാധാരണമായിട്ടുണ്ട്. അതാണ് ആഗോളമായി ബന്ധിപ്പിച്ച വ്യാപാര സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ രൂപീകരണത്തിന് വഴിവച്ചത്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സാന്പത്തിക വികസനവും ജീവിതനിലവാരവും സമൃദ്ധിയും ഇതിലൂടെയാണ്‌ വികസിച്ചുവന്നത്‌. ചരിത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ഇത് വളരെ അപൂർവമായൊരു സവിശേഷാവകാശമാണ്. നിർണായക ജലപാതകളുടെ നിയന്ത്രണത്തിനായി മുന്പ്‌ നിരവധി പോരാട്ടങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു. ഈ കടൽപ്പാതകളുടെ നിയന്ത്രണം കൈയാളിയിരുന്ന രാജാക്കന്മാരും ഭരണാധികാരികളും ഇതുവഴി കടന്നുപോകുന്ന കപ്പലുകൾക്ക്‌ ചുങ്കം ചുമത്തിയിരുന്നു. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പോർച്ചുഗീസ് സാമ്രാജ്യം ഇത്തരം പ്രധാന സ്ഥാനങ്ങൾ പിടിച്ചടക്കിയാണ്‌ വളർന്നുവന്നത്‌. മലാക്കയിൽ, പ്രാദേശിക സുൽത്താന്മാർ നടപ്പാക്കിയിരുന്ന ടോൾ സംവിധാനത്തെ പോർച്ചുഗീസുകാർ ഏറ്റെടുത്ത്‌ വലിയ നികുതിയാണ്‌ ചുമത്തിയത്‌. കടൽപ്പാതകൾ കടൽക്കൊള്ളക്കാരിൽനിന്നും കള്ളക്കടത്തുകാരിൽനിന്നും സംരക്ഷിക്കാനും അധികൃതർ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. ചില ഭരണാധികാരികൾ കടൽക്കൊള്ളക്കാർക്ക്‌ സമാനമായും പ്രവർത്തിച്ചു.

​തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കപ്പലുകളിൽനിന്ന്‌ ടോൾ ഈടാക്കാനുള്ള അവകാശമുണ്ടെന്നാണ്‌ ഇറാനും അമേരിക്കയും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്‌. ഇത്‌ സ്വതന്ത്രമായ കപ്പൽഗതാഗതത്തിന്‌ വലിയ ഭീഷണിയാകും. ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനിടയിലുണ്ടായ വികസനമുന്നേറ്റങ്ങൾക്കും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരത്തിലെ വലിയ ഉയർച്ചയ്‌ക്കും സ്വതന്ത്രമായ കപ്പൽഗതാഗതം ഏറെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ഇ‍ൗ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുകയും നിലനിർത്തപ്പെടുകയും ചെയ്‌താൽ മാത്രമേ ബഹുമുഖ ലോകക്രമം വളർന്നുവരികയുള്ളൂ. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുമുന്പ്‌ പട്ടുനൂൽ പാതയുടെയും സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാപാരത്തിന്റെയും പ്രധാന കണ്ണിയായിരുന്ന ഹോർമുസ്, ഇന്ന് ആഗോള വ്യവസായ യുഗത്തിന്റെ ജീവനാഡിയാണ്. ഈ കവാടം അടഞ്ഞാൽ ലോകത്തിന്റെ പകുതി വെളിച്ചം അണഞ്ഞുപോകുമെന്ന് പറയാം. അതിനാൽ, സംഘർഷങ്ങൾ വെടിഞ്ഞ് നയതന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങളിലൂടെ ഹോർമുസിനെ ശാന്തമായി നിലനിർത്തുകയെന്നത് ആഗോള സമൂഹത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യാവശ്യമാണ്. ലോക സമാധാനവും സാമ്പത്തിക പുരോഗതിയും ഈ ഇടുങ്ങിയ ജലപാതയിലെ തിരമാലകളുടെ ശാന്തതയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. സമാധാനപരമായ അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളും സുരക്ഷിതമായ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് ആഗോള സമൂഹത്തിന്റെ ആവശ്യമാണ്.