പതിറ്റാണ്ടുകളായി, ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ അയൽരാജ്യങ്ങളെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ ഒരൊറ്റ നയമാണ് ന്യൂഡൽഹി കർശനമായി പിന്തുടരുന്നത്. അത് കാര്യങ്ങൾ പ്രാദേശികമായിത്തന്നെ പരിഹരിക്കുക എന്നാണ്. ഈ മേഖലയിലെ പ്രാദേശികവും രാഷ്ട്രീയവും സുരക്ഷാപരവുമായ വെല്ലുവിളികൾ ദക്ഷിണേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ തന്നെ നേരിട്ട് പരിഹരിക്കണമെന്നും, അതിൽ ആഗോള വൻശക്തികളുടെ ഇടപെടൽ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കണമെന്നുമാണ് ഈ നയത്തിന്റെ പ്രധാന തത്വം.

എന്നാൽ, പ്രാദേശിക കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനായി അമേരിക്ക, യു.കെ തുടങ്ങിയ പാശ്ചാത്യ ശക്തികളോടൊപ്പം ഇന്ത്യ അടുത്തിടെ അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ പങ്കെടുത്തത് ഗുരുതരമായ വിദേശനയ ആശങ്കകൾക്ക് വഴിതുറന്നിട്ടുണ്ട്. ക്വാഡ് (Quad Summit), റൈസിന ഡയലോഗ് (Raisina Dialogue), ജി7 ഉച്ചകോടി (G7 Summit) തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിലും യുഎസ്, യു.കെ പ്രതിനിധികളുമായുള്ള ഉഭയകക്ഷി പ്രതിരോധ ചർച്ചകളിലും ഇന്ത്യ അടുത്തിടെ പങ്കാളിയായിട്ടുണ്ട്.

ഈ വേദികളിൽ വച്ച് ഇന്ത്യയുടെ അയൽരാജ്യങ്ങളായ ബംഗ്ലാദേശ്, ശ്രീലങ്ക, മാലദ്വീപ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ അട്ടിമറികളും അസ്ഥിരതയും, കൂടാതെ ചൈനയുടെ കടന്നുകയറ്റവും നേരിടുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പാശ്ചാത്യ ശക്തികളുമായി ഇന്ത്യ ചർച്ചകൾ നടത്തി. പാകിസ്ഥാനുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന കാശ്മീർ മേഖലയിലെ സൈനിക സംഘർഷങ്ങളിൽ യുഎസ് മധ്യസ്ഥതയ്ക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള പ്രതിരോധ പങ്കാളിത്ത കരാറുകളിൽ ഒപ്പുവെച്ചതും ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്.

ഒറ്റ നോട്ടത്തിൽ ഈ നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ ദോഷമില്ലാത്തതായി തോന്നാമെങ്കിലും, ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ദീർഘകാല സ്വയംഭരണാധികാരത്തെയും (strategic autonomy), ദക്ഷിണേഷ്യൻ സുരക്ഷയുടെ പ്രധാന കാവൽക്കാരൻ എന്ന പരമ്പരാഗത പദവിയെയും ദുർബലപ്പെടുത്തുമെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. പുറത്തുനിന്നുള്ളവർക്ക് 'ചർച്ചകളിൽ സ്ഥാനം' നൽകുന്നതിലെ അപകടം.

ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ സ്ഥിരതയെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാൻ യുഎസ് അല്ലെങ്കിൽ യു.കെ പോലുള്ള ആഗോള ശക്തികളോടൊപ്പം ഇന്ത്യ ഒരുമിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ഈ മേഖലയിൽ പുറത്തുനിന്നുള്ളവർക്കും പങ്കാളിത്തമുണ്ടെന്ന ധാരണയ്ക്ക് ഇന്ത്യ നിയമസാധുത നൽകുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. നയതന്ത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ, ഇത്തരം സംയുക്ത ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിലൂടെ, പ്രാദേശിക കാര്യങ്ങൾ മേൽനോട്ടം വഹിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും പുറത്തുള്ള ശക്തികൾക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന കാര്യം ഇന്ത്യ പരോക്ഷമായി സമ്മതിക്കുകയാണ്.

വൻശക്തികളെ ഇത്തരം പ്രാദേശിക ചർച്ചകളിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നതിലെ പ്രധാന അപകടം, ഒരിക്കൽ അവർക്ക് ഇതിൽ ഇടം നൽകിയാൽ പിന്നീട് അത് മാറ്റിയെടുക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നതാണ്. ഒരു തവണ ചുവടുറപ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ, ഇന്ത്യ-പാകിസ്ഥാൻ ബന്ധവും അതിർത്തി തർക്കങ്ങളും പോലുള്ള വളരെ സെൻസിറ്റീവ് ആയ ഉഭയകക്ഷി പ്രശ്നങ്ങളിൽ പോലും ഇടപെടാൻ പുറത്തുള്ള രാജ്യങ്ങൾ തുനിഞ്ഞേക്കും.

കൂടാതെ, ഈ മാറ്റം വലിയ ദൗർബല്യങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു, ഉദാഹരണത്തിന്, ഭാവിയിൽ ഒരു പ്രാദേശിക തർക്കം വഷളാകുകയാണെങ്കിൽ, പാകിസ്ഥാനെപ്പോലുള്ള അയൽരാജ്യങ്ങൾ ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ അമേരിക്കയോ മറ്റ് മൂന്നാം കക്ഷികളോ ഇടപെടണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടേക്കാം.

അതോടൊപ്പം, ഇന്ത്യയും മറ്റൊരു രാജ്യവും തമ്മിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങളിൽ മൂന്നാം കക്ഷികളുടെ മധ്യസ്ഥത പൂർണ്ണമായി നിരസിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇന്ത്യയുടെ കാലങ്ങളായുള്ള നയതന്ത്ര പ്രതിരോധം. ഈ നിലപാടിൽ നിന്ന് അല്പം പോലും വ്യതിചലിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രപരമായ വിശ്വാസ്യതയെ തകർക്കുകയും ഇന്ത്യ സ്വന്തം നിലപാടിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്തു എന്ന സന്ദേശം ലോകത്തിനു നൽകുകയും ചെയ്യും.

ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ നൽകുന്ന സൂചന

പ്രാദേശിക അതിരുകൾ കർശനമായി കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത മനസ്സിലാക്കാൻ നമ്മുടെ സമീപകാല ചരിത്രം മാത്രം നോക്കിയാൽ മതി. 'ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ' സമയത്ത് പാകിസ്ഥാനുമായി സൈനിക സംഘർഷം ഉണ്ടായപ്പോൾ, പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ യു.എസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് മധ്യസ്ഥത വഹിക്കാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ത്യ ഈ വാഗ്ദാനം ഉടനടി ശക്തമായി നിരസിക്കുകയും, പ്രശ്നം ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സൈനിക/നയതന്ത്ര ചാനലുകളിലൂടെ മാത്രമേ പരിഹരിക്കൂ എന്ന് ഉറപ്പിച്ചു പറയുകയും ചെയ്തു.

ഒരു വലിയ ദേശീയ സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിലും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാട് സ്വീകരിച്ചതിലൂടെ, ബാഹ്യ മേൽനോട്ടമില്ലാതെ സ്വന്തം സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ശേഷിയുള്ള ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ശക്തി തന്നെയാണെന്ന് ഇന്ത്യ എന്ന് തെളിയിച്ചു. ഈ ചെറുത്തുനിൽപ്പ് ഇന്ത്യയുടെ ഭൗമ-രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളോട് അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിന് ബഹുമാനം ഉണ്ടാക്കി എന്ന കാര്യം ഉറപ്പാണ്.

എന്നാൽ ആഗോള ശക്തികളോടൊപ്പം പ്രാദേശിക ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത് ആ തന്ത്രപരമായ കഠിനാധ്വാനത്തെ ഇല്ലാതാക്കാൻ ഇടയാക്കും. ഇത് നേരത്തെ നിശ്ചയിച്ച അതിരുകളെ അവ്യക്തമാക്കുകയും, ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര ദൃഢത കുറയുകയാണോ എന്ന് അയൽരാജ്യങ്ങൾ സംശയിക്കാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്യും. പ്രാദേശിക അസ്ഥിരതയുടെ ഭീഷണിയും, ചൈന അമേരിക്ക മത്സരവും.

അമേരിക്കയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള മത്സരം കടുക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, പുറത്തുനിന്നുള്ളവരെ അകറ്റി നിർത്തേണ്ടത് ഇന്ത്യയ്ക്ക് വളരെ അത്യാവശ്യമാണ്. ശ്രീലങ്ക, പാകിസ്ഥാൻ, മാലിദ്വീപ് തുടങ്ങി ഇന്ത്യയുടെ അയൽരാജ്യങ്ങളിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും തുറമുഖങ്ങൾക്കും പാലങ്ങൾക്കുമായി ബീജിംഗ് ഇതിനകം കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ നിക്ഷേപിച്ചു കഴിഞ്ഞു. ഇതിലൂടെ ഈ ചെറു രാജ്യങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുമായി സാമ്പത്തികമായ ആശ്രയത്വം ഉണ്ടാക്കാനാണ് അവർ ശ്രമിക്കുന്നത്.

ഉദാഹരണത്തിന്, ശ്രീലങ്കയിൽ ഹംബൻതോട്ട തുറമുഖം (Hambantota Port) നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി ചൈന വൻതോതിൽ പണം കടം നൽകുകയും, എന്നാൽ കടം തിരിച്ചടയ്ക്കാൻ ശ്രീലങ്കയ്ക്ക് കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ 2017ൽ ആ തുറമുഖം 99 വർഷത്തെ പാട്ടത്തിന് ചൈന സ്വന്തമാക്കുകയും ചെയ്തു, അതുപോലെ പാകിസ്ഥാനിൽ ഗ്വാദർ തുറമുഖം (Gwadar Port) ഉൾപ്പെടുന്ന ചൈന-പാകിസ്ഥാൻ ഇക്കണോമിക് ഇടനാഴിക്ക് (CPEC) വേണ്ടി കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ നിക്ഷേപിച്ച ചൈന, നിലവിൽ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലായ പാകിസ്ഥാന്റെ മേൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നുണ്ട്. വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടയ്ക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര വലിയ തുകകൾ വലിയ പലിശയ്ക്ക് അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിനായി നൽകുകയും, ഒടുവിൽ രാജ്യം കടക്കെണിയിലാകുമ്പോൾ അവരുടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഭൂമിയോ സ്വത്തോ സ്വന്തമാക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ വിദേശനയത്തെ പൂർണ്ണമായി നിയന്ത്രിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതാണ് ചൈനയുടെ ഈ കെണി (Debt trap).

അതേസമയം, ചൈനയുടെ ഈ വളർച്ചയെ ചെറുക്കാൻ വാഷിംഗ്ടണും ഈ മേഖലയിൽ തങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.

യുഎസിൽ നിന്നോ ചൈനയിൽ നിന്നോ വ്യത്യസ്തമായി, ഇന്ത്യയുടെ പ്രത്യക്ഷ പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഈ മത്സരം നടക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഈ മേഖലയിലുണ്ടാകുന്ന അസ്ഥിരതയുടെ നേരിട്ടുള്ള പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുന്നതും ഇന്ത്യയാണ്. പാശ്ചാത്യ ശക്തികൾ ദക്ഷിണേഷ്യൻ ചർച്ചകളിൽ ഇടപെടാൻ ഇന്ത്യ അനുവദിച്ചാൽ, അത് പുറത്തുനിന്നുള്ളവരുടെ നിയന്ത്രണങ്ങളെ ഇന്ത്യക്ക് ആവശ്യമായി വരുന്നു എന്ന തെറ്റായ സന്ദേശം നൽകും. ഇത് ചെറിയ അയൽരാജ്യങ്ങൾ നേതൃത്വത്തിനായി ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തേക്ക് ആശ്രയം തേടാൻ ഇടയാക്കും. പ്രാദേശിക വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാൻ ഇന്ത്യ ബാഹ്യശക്തികളെ ആശ്രയിക്കുന്നു എന്ന് ചെറിയ രാജ്യങ്ങൾ കണ്ടാൽ, അവർ തങ്ങളുടെ പിന്തുണ നേരിട്ട് വാഷിംഗ്ടണിലേക്കോ ബീജിംഗിലേക്കോ മാറ്റും.

അതിനാൽ, സ്വന്തം സ്ട്രെറ്റർജിക് ഓട്ടോണോമി സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് തന്നെ ഇന്ത്യ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ആഗോള വ്യാപാരം തുടങ്ങിയ അടിയന്തര ശ്രദ്ധയും ആഗോള സഹകരണവും വേണ്ടുന്ന വിഷയങ്ങളിൽ വൻശക്തികളുമായി സഹകരിക്കുകയും, അതേസമയം ദക്ഷിണേഷ്യൻ കാര്യങ്ങളിൽ പുറത്തുനിന്നുള്ള ഇടപെടലുകൾ കർശനമായി തടയുകയും വേണം എന്നാണ് നയതന്ത്ര വിദഗ്ദർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്.