17 September Tuesday

ബഹിരാകാശത്തെ ഫുട്ബോള്‍

ഡോ. സംഗീത ചേനംപുല്ലിUpdated: Thursday Jul 11, 2019


നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തിനപ്പുറം ബഹിരാകാശം സൂക്ഷിക്കുന്ന ഒട്ടേറെ രഹസ്യങ്ങളിലേക്ക് നമുക്കിനിയും കടന്നുചെല്ലാന്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. എന്നാല്‍ പുതിയപുതിയ കണ്ടെത്തലുകളിലൂടെ പ്രപഞ്ചത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ അറിവ് അനുദിനം വിശാലമാവുന്നു. അത്തരത്തിലുള്ള പുതിയൊരു വാര്‍ത്തയാണ് ഫുള്ളറീന്‍ അയോണിന്റെ കണ്ടെത്തല്‍. ബക്മിനിസ്റ്റര്‍ ഫുള്ളറീന്റെ പോസിറ്റീവ് അയോണിനെയാണ് ഹബിള്‍ സ്പേസ് ടെലസ്കോപ്പ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ നാസയുടെ ഗൊദാര്‍ദ് സ്പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് സെന്ററിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ കണ്ടെത്തിയത്. ബഹിരാകാശത്തെ കാര്‍ബണ്‍ രൂപാന്തരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തെ സംബന്ധിച്ച്‌ ഈ കണ്ടെത്തല്‍ വലിയ പ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്നു.
 

എന്താണ് ഫുള്ളറീന്‍
മറ്റ് മൂലകങ്ങളുമായും സ്വയം തന്നെയും രാസബന്ധനത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെടാനുള്ള കാര്‍ബണിന്റെ കഴിവാണ് ജീവന്റെ അടിത്തറയായി അതിനെ മാറ്റിത്തീര്‍ത്തിരിക്കുന്നത്. മറ്റ് കാര്‍ബണ്‍ ആറ്റങ്ങളുമായി ബന്ധനത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെടാനുള്ള കാര്‍ബണിന്റെ കഴിവിനെ സൂചിപ്പിക്കാന്‍ കാറ്റെനേഷന്‍ എന്ന പദമാണ്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ സ്വഭാവം മൂലം കാര്‍ബണിന് നിരവധി രൂപാന്തരങ്ങളുണ്ട്. കരിയും വജ്രവും പെന്‍സിലിലെ ഗ്രാഫൈറ്റും കാര്‍ബണിന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളാണ്. പന്തിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള കാര്‍ബണ്‍ രൂപാന്തരങ്ങളാണ് ഫുള്ളറീനുകള്‍ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.

അറുപത് കാര്‍ബണ്‍ ആറ്റങ്ങള്‍ ചേര്‍ന്ന് ഫുട്ബോള്‍ രൂപത്തിലുള്ള തന്മാത്രയാണ് ആദ്യം കണ്ടെത്തിയത്. ബക്മിനിസ്റ്റര്‍ ഫുള്ളര്‍ എന്ന ആര്‍കിടെക്റ്റിന്റെ നിര്‍മ്മിതികളോട് സാദൃശ്യമുള്ളതിനാല്‍ ബക്മിനിസ്റ്റര്‍ ഫുള്ളറീന്‍ എന്ന് ഇതിനു പേര് നല്‍കി. 70, 72. 76, 84, 100 തുടങ്ങി മൂവായിരത്തിലേറെ കാര്‍ബണ്‍ ആറ്റങ്ങള്‍ കൂടിച്ചേര്‍ന്ന ഫുള്ളറീനുകളും ഉണ്ട്. താരതമ്യേന സ്ഥിരതയുള്ളതെങ്കിലും  ഇവ ചില രാസപ്രവര്‍ത്തനങ്ങളില്‍  പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. മാത്രമല്ല ഇവയ്‌ക്കുള്ളിലെ പൊള്ളയായ ഭാഗത്ത് വാതകങ്ങളെയും ചെറിയ തന്മാത്രകളെയും ഉള്‍ക്കൊള്ളാനും കഴിയും. എംആർഐ സ്കാനിംഗ്, എക്സ്‌റേ, ഫോട്ടോതെറാപ്പി, കാന്‍സര്‍ ചികിത്സ എന്നിവക്കെല്ലാം ഫുള്ളറീനുകള്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. അതിചാലകത, ഇലക്ട്രോണിക്സ്, ജലശുദ്ധീകരണം എന്നിവയിലെ ഉപയോഗസാധ്യതയെപ്പറ്റിയും  ഗവേഷണങ്ങള്‍ നടന്നുവരുന്നുണ്ട്.

കണ്ടെത്തലിന്റെ പ്രസക്തി
നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ജനനത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും ബാക്കിപത്രങ്ങളാണ് നക്ഷത്രാന്തരീയ മാധ്യമത്തിലുള്ളത്. എന്നാല്‍ നേരിട്ട് ഇവിടെയെത്തി നിരീക്ഷണം നടത്തുക അസാധ്യമാണ്. പകരം ഇവിടെ നിന്ന് വരുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ വര്‍ണ്ണരാജി പരിശോധിച്ച് ഏതൊക്കെ തരംഗദൈര്‍ഘ്യങ്ങളാണ് അതിലില്ലാത്തത് എന്ന് പരിശോധിക്കുന്നു. ഇവ ആഗിരണം ചെയ്യാന്‍ സാധ്യതയുള്ള തന്മാത്രകള്‍ ഏതൊക്കെയാണെന്നും നമുക്കറിയാവുന്ന തന്മാത്രകളുടെ സ്പെക്ട്രവുമായുള്ള താരതമ്യത്തിലൂടെ മനസിലാക്കുന്നു. ഇതുവഴി അവിടെയുള്ള തന്മാത്രകള്‍ ഏതൊക്കെ എന്ന് കണ്ടെത്താന്‍ കഴിയും. ചിലപ്പോള്‍ ഭൂമിയിലെ നമുക്കറിയാവുന്ന തന്മാത്രകളുടേതുമായി സാമ്യമില്ലാത്ത ചില വര്‍ണ്ണരാജികളും ലഭിക്കാറുണ്ട് ഡിഫ്യൂസ് ഇന്റര്‍സ്റ്റെല്ലാര്‍ ബാന്റുകള്‍ (DIB) എന്നാണ് ഇവ അറിയപ്പെടുന്നത്. നിലവില്‍ ഇത്തരം നാനൂറോളം ഡിഐബികള്‍ നമുക്കറിയാം. പതിറ്റാണ്ടുകള്‍ ശ്രമിച്ചിട്ടും ഇവയ്ക്ക് കാരണമായ തന്മാത്രകളെ കണ്ടെത്താന്‍ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. എന്നാല്‍ ആദ്യമായി ഇവയില്‍ ചില ബാന്റുകള്‍ക്ക് ഉത്തരം നല്കാന്‍ കൂടി ഈ പുതിയ കണ്ടെത്തലിന് കഴിയുന്നു. ലബോറട്ടറിയില്‍ നിര്‍മ്മിച്ച ഫുള്ളറീന്‍ അയോണിന്റെ സ്പെക്ട്രവുമായി താരതമ്യം ചെയ്താണ് ഇത് ഉറപ്പുവരുത്തിയത്. ഭൂമിയില്‍ നിന്ന് നിരീക്ഷിക്കുമ്പോള്‍ അന്തരീക്ഷത്തിലെ നീരാവിയുടെ സാന്നിധ്യം വ്യക്തമായ സ്പെക്ട്രം ലഭിക്കുന്നതിന് തടസ്സമാകും. ഭൗമാന്തരീക്ഷത്തിന് പുറത്ത് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള ഹബിള്‍ സ്പേസ് ടെലസ്കോപ്പ് ഉപയോഗിച്ചായിരുന്നു നിരീക്ഷണം എന്നതുകൊണ്ട് വ്യക്തമായ സ്പെക്ട്രം ലഭിച്ചു.

രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടോളം നീണ്ട  കാത്തിരിപ്പിന് ശേഷം കഴിഞ്ഞ ദശകത്തിലാണ്‌ ബഹിരാകാശത്ത് ഫുള്ളറീന്റെ സാന്നിധ്യം സ്ഥിരീകരിച്ചത്. തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അന്ത്യദശയിലെത്തിയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സമീപത്തുള്ള നെബുലയിലാണ് ഇവ ആദ്യം കണ്ടെത്തിയത്. നക്ഷത്രാന്തരീയ മാധ്യമത്തിലും  ഉല്‍ക്കകളിലും പിന്നീട് ഇവയെ കണ്ടെത്തി. ഫുള്ളറീന്റെ പോസിറ്റീവ് ചാര്‍ജുള്ള അയോണിനെയാണ് ഇപ്പോള്‍ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നത്. അള്‍ട്രാവയലറ്റ് രശ്മികള്‍ ഫുള്ളറീന്‍ തന്മാത്രയില്‍ നിന്ന് ഒരു ഇലക്ട്രോണിനെ പറിച്ച് മാറ്റുമ്പോഴാണ് ഈ അയോണ്‍ രൂപപ്പെടുന്നത്. അള്‍ട്രാവയലറ്റ് രശ്മികളുടെ ഉയര്‍ന്ന സാന്ദ്രത നിലനില്‍ക്കുന്നയിടങ്ങളിലും സങ്കീര്‍ണ്ണമായ കാര്‍ബണ്‍ തന്മാത്രകള്‍ക്ക് നിലനില്‍ക്കാന്‍ കഴിയുമെന്ന് ഈ കണ്ടെത്തല്‍ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഉല്‍ക്കകള്‍ വഴി ഭൂമിയിലെത്തിയ ഫുള്ളറീനുകള്‍ ആവാം പിന്നീട് ഭൂമിയില്‍ ജീവന്റെ ഉത്ഭവത്തിന് കാരണമായത്. മാത്രമല്ല നക്ഷത്രാന്തരീയ മാധ്യമത്തിലെ പല വാതകങ്ങളും ഇവയ്‌ക്കുള്ളില്‍ കുടുങ്ങി ഭൂമിയില്‍ എത്തിയിരിക്കാനും ഇടയുണ്ട്. ജീവന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതല്‍ വിവരങ്ങള്‍ നല്കാന്‍ ഇത്തരം പഠനങ്ങള്‍ക്ക് ഭാവിയില്‍ കഴിയും എന്ന് തന്നെയാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ പ്രതീക്ഷ.


പ്രധാന വാർത്തകൾ
 Top