Top
20
Monday, November 2017
About UsE-Paper

കാര്‍ബണ്‍ സംഭരണികൾ കാര്‍ബണ്‍ സ്രോതസ്സാകുമ്പോൾ

Thursday Nov 2, 2017
ഡോ. ഗോപകുമാര്‍ ചോലയില്‍


ലോകത്തെ ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളെല്ലാംതന്നെ ബൃഹത്തായ കാര്‍ബണ്‍ കലവറകളാണ്. വളര്‍ച്ചയുടെ ഘട്ടത്തില്‍ ഇവ അന്തരീക്ഷത്തില്‍നിന്ന് കൂടുതല്‍ അളവില്‍ കാര്‍ബണ്‍ ആഗിരണംചെയ്യുന്നു. ആഗോള കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന പ്രത്യാഘാതങ്ങളെ ലഘൂകരിക്കുന്നതിന് വനസംരക്ഷണത്തിന് നിര്‍ണായക പങ്കുണ്ടെന്നുകരുതുന്നത് ഇതിനാലാണ്. ആഗോള കാര്‍ബണ്‍ ഉല്‍സര്‍ജനത്തിന്റെ 10 ശതമാനവും വനനശീകരണംമൂലമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

എങ്ങനെ ഈ മാറ്റം
ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാടുകളിലെ കാര്‍ബണ്‍ ആഗിരണ-ഉല്‍സര്‍ജന പ്രക്രിയകളുടെ അപഗ്രഥനം വളരെ സങ്കീര്‍ണമാണ്. മതിയായ സ്ഥിതിവിവര കണക്കുകളുടെ അഭാവംമൂലം ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങള്‍ കാര്‍ബണ്‍ സ്രോതസ്സുകളാണോ അഥവാ കാര്‍ബണ്‍ സംഭരണ ശാലകളാണോയെന്ന കാര്യത്തില്‍ കൃത്യമായ ഉത്തരം നല്‍കാനായിട്ടില്ലായിരുന്നു. ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങള്‍ പൊതുവെ കാര്‍ബണ്‍ ഡയോക്സൈഡിനെ ആഗിരണംചെയ്യുന്നവയായിരുന്നു. എന്നാലിപ്പോള്‍ ഈ വനപ്രദേശങ്ങള്‍ കാര്‍ബണ്‍ ഡയോക്സൈഡിന്റെ സ്രോതസ്സുകളായി വര്‍ത്തിക്കുന്നുവെന്നാണ് പുതിയ പഠനങ്ങള്‍ വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്. ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങള്‍ എന്നുമുതല്‍ക്കാണ് കാര്‍ബണ്‍ ആഗിരിണികള്‍ എന്ന നിലവിട്ട് കാര്‍ബണ്‍ സ്രോതസ്സുകള്‍ എന്ന തലത്തിലേക്ക് മാറാന്‍തുടങ്ങിയതെന്നതിന് വ്യക്തമായ വിശദീകരണം നല്‍കാനാവുന്നില്ല. 2003 മുതല്‍ 2014 വരെയുള്ള പഠനകാലഘട്ടത്തില്‍ ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങള്‍ കാര്‍ബണ്‍ സ്രോതസ്സുകളായി വര്‍ത്തിക്കുന്നതായാണ് കാണപ്പെട്ടത്. എന്നാല്‍, ഈ നിരീക്ഷണത്തിന് പ്രാദേശികമായ വ്യത്യാസം സംഭവിക്കാം. ഉദാഹരണമായി, ഡമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ളിക് ഓഫ് കോംഗോയിലെ വനങ്ങള്‍ 2007വരെ കാര്‍ബണ്‍ സംഭരണി എന്ന നിലയിലാണ് വര്‍ത്തിച്ചിരുന്നത്. അതിനുശേഷം ഈ വനങ്ങള്‍ ഒരു കാര്‍ബണ്‍ സ്രോതസ്സെന്ന നിലയിലേക്ക് ചുവടുമാറി.

വ്യാപക മരംമുറിക്കല്‍, വനപ്രദേശങ്ങളിലെ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ ദുര്‍ബലമാക്കുന്നു. ഇതോടൊപ്പം വന്‍തോതിലുള്ള മറ്റുവനനശീകരണവും വൃക്ഷങ്ങള്‍ക്ക് ആഗിരണംചെയ്യാനാവുന്നതിനെക്കാള്‍ കൂടുതല്‍ കാര്‍ബണ്‍ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് പുറത്തുവിടുന്നതിന് ഇടയാക്കുന്നു. ഇതുവഴി ആഗോളതാപനത്തിന് ആക്കംകൂട്ടുകയാണ് ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങള്‍ ചെയ്യുന്നതെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

മഴക്കാടുകളുടെ സ്ഥിതി
ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളില്‍ നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള കാര്‍ബണ്‍ ആഗിരണം-ഉല്‍സര്‍ജനക്രമം ബോധ്യമാകുന്നപക്ഷം 2015 ഡിസംബറിലെ പാരീസ് കാലാവസ്ഥാ ഉടമ്പടിയില്‍ ഒപ്പുവച്ച രാഷ്ട്രങ്ങള്‍ക്ക് തങ്ങളുടെ കാലാവസ്ഥാപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങള്‍ കൈവരിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ശോഷിതവനങ്ങളുടെ പുനര്‍നിര്‍മാണം സാധ്യമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രക്രിയകള്‍ എളുപ്പമാവും. ഇത്തരം നയങ്ങള്‍ പ്രായോഗികമാക്കാന്‍ ഏറ്റവും യോജിച്ച ഇടം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മഴക്കാടുകളായ ആമസോണ്‍ വനാന്തരങ്ങളാണ്. ലോകത്തിലെ വന-അപചയ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ 60 ശതമാനവും നടക്കുന്നത് അതിവിശാലമായ ആമസോണ്‍ മഴക്കാടുകളിലാണ്. ആഫ്രിക്കന്‍ വനാന്തരങ്ങളില്‍ 24 ശതമാനവും ബാക്കി 16 ശതമാനം ഏഷ്യയിലെ ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളിലും എന്നാണ് കണക്ക്.

ആമസോണ്‍ മഴക്കാടുകള്‍ 70 ശതമാനവും നശിക്കുന്നത് വനശോഷണ പ്രക്രിയകള്‍വഴിയാണ്. 2016 ആഗസ്തിനും 2017 ജൂലൈക്കും ഇടയില്‍ ബ്രസീലിലെ ആമസോണ്‍ മഴക്കാടുകള്‍ 6624 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റര്‍ വിസ്തൃതിയില്‍ നശിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ലണ്ടന്‍ നഗരത്തിന്റെ ഇരട്ടി വിസ്തൃതി വരുമിതിന്. ആഫ്രിക്കന്‍ വനാന്തരങ്ങളിലാകട്ടെ വനശോഷണംവഴിയുള്ള വനനശീകരണം 81 ശതമാനമാണ്. ഏഷ്യന്‍വനങ്ങളാണ് ഇക്കാര്യത്തില്‍ തമ്മില്‍ ഭേദം. വനശോഷണം 46 ശതമാനം മാത്രമാണ് ഇവിടങ്ങളില്‍. മഴക്കാടുകള്‍ കാര്‍ബണ്‍ സംഭരണികളാണോ അഥവാ കാര്‍ബണ്‍ ഉല്‍സര്‍ജനകാരികളാണോയെന്നത് ഏറെ ചര്‍ച്ചചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടിപ്പോള്‍. ഉത്തരം എന്തുതന്നെയായാലും ആഫ്രിക്കന്‍, അമേരിക്കന്‍ ഐക്യനാടുകള്‍, ഏഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെ വനനിര്‍മാര്‍ജനം, വനങ്ങളുടെ അവസ്ഥാമാറ്റം, വനങ്ങള്‍ക്കുള്ളിലെ നശീകരണപ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ എന്നിവയെല്ലാംമൂലം ആഗിരണം ചെയ്യാന്‍ ആവുന്നതിലേറെ കാര്‍ബണ്‍വാതകത്തെ വനങ്ങള്‍ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് ഉല്‍സര്‍ജനം ചെയ്യുന്നതിന് കാരണമാകുന്നുണ്ട്. ഈ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലെ വനമേഖലകള്‍ പ്രതിവര്‍ഷം ഉല്‍സര്‍ജിക്കുന്നത് 862 ടെറാഗ്രാം കാര്‍ബണാണ് (1 ടെറാഗ്രാം = 100 കോടി കിലോഗ്രാം).

ആഗിരണംചെയ്യുന്നതാകട്ടെ 437 ടെറാഗ്രാം കാര്‍ബണ്‍ ഡയോക്സൈഡും. തട്ടിക്കിഴിച്ച്, പുറത്തേക്ക് ഉല്‍സര്‍ജിക്കുന്ന കാര്‍ബണിന്റെ അളവ് പ്രതിവര്‍ഷം 425 ടെറാഗ്രാമോളം വരുന്നു. ഇതാകട്ടെ, ഒരു കണക്കുപ്രകാരം അമേരിക്കന്‍ ഐക്യനാടുകളിലെ വാഹനവ്യൂഹങ്ങള്‍ പ്രതിവര്‍ഷം പുറത്തുവിടുന്ന കാര്‍ബണിന്റെ അളവിനെക്കാള്‍ കൂടുതലാണ്. മാനുഷിക വ്യാപാരങ്ങളുടെ ഫലമായി ഉണ്ടായ ആഗോള കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളുടെ നശീകരണം, വനഘടനയ്ക്ക് ഭംഗംവരുത്തല്‍ എന്നിവക്കെതിരെയുള്ള മുന്നറിയിപ്പാണ് ഈ പഠന വിവരങ്ങള്‍.

കാര്‍ബണ്‍ ഉല്‍സര്‍ജനം കുറയ്ക്കണം
ആഗോളതാപനില അപായകരമായ തലത്തിലേക്ക് ഉയരാതിരിക്കണമെങ്കില്‍ കാര്‍ബണ്‍ ഉല്‍സര്‍ജനം അടിയന്തരമായി കുറയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്നുമാത്രമല്ല, വനങ്ങളുടെ കാര്‍ബണ്‍ ആഗിരണ-സംഭരണശേഷി മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഏറ്റവും ചെലവു കുറഞ്ഞതും സംശയാതീതമാംവണ്ണം തെളിയിക്കപ്പെട്ടതുമായ കാര്‍ബണ്‍ സംഭരണ സങ്കേതങ്ങളാണ് വനങ്ങള്‍. മാത്രമല്ല, മഴയുടെ ക്രമം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും തദ്ദേശവാസികള്‍ക്ക് ഉപജീവനോപാധി എന്ന നിലയിലും വനങ്ങള്‍ കൂടിയേതീരൂ. വനഘടനയ്ക്ക് ഭഗംവരുത്തുന്ന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളിലേക്ക് ഇവ പൂര്‍ണമായ വനനിര്‍മാര്‍ജനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നതല്ലെങ്കില്‍ക്കൂടി- അടിയന്തര നിയന്ത്രണം ഏര്‍പ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. നിയമവിരുദ്ധമായ മരംമുറിക്കല്‍ ഇത്തരം പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുടെ മുന്‍പന്തിയില്‍ നില്‍ക്കുന്നു.

കാര്‍ബണ്‍ സംഭരണശാലകള്‍ എന്ന നിലയില്‍ വര്‍ത്തിക്കാനുള്ള വനങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക പ്രകൃതിക്ക് ഭീഷണി ഉയര്‍ത്തുന്ന ധാരാളം ഘടകങ്ങളുണ്ട്. ഇവയില്‍ പ്രധാനം മാനുഷിക പ്രേരിതമായ ഘടകങ്ങളാണ്. വനനശീകരണമാണ് മുഖ്യകാരണം. എന്നാല്‍, വന-പ്രകൃതിയെ മാറ്റിമറിക്കുന്നതും അലോസരപ്പെടുത്തുന്നതുമായ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്കും പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്കുണ്ട്. വനസാന്ദ്രതയ്ക്ക് കുറവുവരുന്നത് അവയുടെ കാര്‍ബണ്‍ സംഭരണശേഷിയെ ദുര്‍ബലപ്പെടുത്തുന്നു. വനസാന്ദ്രതയ്ക്ക് കുറവുവരുന്ന അവസരങ്ങളിലും തല്‍പ്രദേശം ഒരു 'വനം' എന്ന നിലയില്‍തന്നെയാകും അറിയപ്പെടുക. എന്നാല്‍, തല്‍പ്രദേശത്തിന്റെ കാര്‍ബണ്‍ ആഗിരണശേഷിയില്‍ മുമ്പുണ്ടായതിനെക്കാള്‍ കുറവ് വരുന്നു. അവിടവിടെയായി മരങ്ങള്‍ മുറിച്ചുമാറ്റുന്നപോലുള്ള പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ കാര്‍ബണ്‍ ആഗിരണശേഷിയെ വന്‍തോതില്‍ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു. വനനശീകരണവും വനപ്രകൃതിമാറ്റവുംവഴിയുള്ള ഉല്‍സര്‍ജനം കുറയ്ക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ നടപ്പാക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ്  REDD (Reducing Emission from Deforestation and Degradation) ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളെ ലക്ഷ്യംവച്ചാണ് ഈ പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്.

വനനശീകരണത്തെക്കാളുപരി സ്വാഭാവിക സാന്ദ്രതയ്ക്ക് ഭംഗംവരുമ്പോഴാണ് 70 ശതമാനത്തോളവും കാര്‍ബണ്‍ ഉല്‍സര്‍ജനം സംഭവിക്കുന്നത്. എന്നാല്‍, ഇക്കാര്യത്തിന് ഏറെ പരിഗണനയോ പ്രാമുഖ്യമോ പഠനങ്ങള്‍ നല്‍കിക്കണ്ടിട്ടില്ല. വനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതോടൊപ്പം അവയുടെ സ്വാഭാവിക പ്രകൃതിയും നിലനിര്‍ത്തിയാല്‍ മാത്രമേ കാര്‍ബണ്‍ ഉല്‍സര്‍ജനത്തോത് കുറയ്ക്കാനോ കാര്‍ബണ്‍ സംഭരണികള്‍ എന്ന നിലയിലേക്ക് വനങ്ങളെ തിരിച്ചെത്തിക്കാനോ കഴിയുകയുള്ളു.

വനങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക സാന്ദ്രതയ്ക്ക് ഭംഗംവരുത്തുന്ന പല ഘടകങ്ങളുമുണ്ട്. മരങ്ങള്‍ മുറിച്ചുമാറ്റുന്നതാണ് ഇതില്‍ പ്രധാനമെന്ന് നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ചുവല്ലോ. വികസ്വര രാഷ്ട്രങ്ങളില്‍ 70 ശതമാനം ഊര്‍ജാവശ്യത്തിനും ഉപയോഗിക്കുന്നത് മരങ്ങളില്‍നിന്നുള്ള കറയാണ്. ഇതുകൂടാതെ കാട്ടുതീ, വരള്‍ച്ച, കീട-രോഗ ബാധകള്‍ എന്നിവയും വനസാന്ദ്രതയില്‍ വന്‍ കുറവുവരുത്തുന്നു.

കാര്‍ബണ്‍ സംഭരണികളാക്കാം
ഏറ്റവും പുതിയ പഠനപ്രകാരം ഒരു കാര്‍ബണ്‍ സ്രോതസ്സ് എന്ന നിലയിലാണ് ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങള്‍ വര്‍ത്തിക്കുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയല്ലോ? എന്നാല്‍ ഈ സ്ഥിതി മാറ്റി വനങ്ങളെ കാര്‍ബണ്‍ സംഭരണികള്‍ എന്ന തലത്തിലേക്ക് മാറ്റാന്‍കഴിഞ്ഞാല്‍ ഏറ്റവും സുരക്ഷിതവും ചെലവുകുറഞ്ഞതുമായ കാര്‍ബണ്‍ ആഗിരണ സാങ്കേതികതയാകും വനങ്ങള്‍ക്ക് നല്‍കാവുന്നത്. അന്തരീക്ഷത്തില്‍നിന്ന് കാര്‍ബണ്‍ ആഗിരണംചെയ്യുക മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ജൈവവൈവിധ്യം നിലനിര്‍ത്തുക, ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നിവയിലും വനങ്ങള്‍ക്ക് പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കാനാവും. മാത്രമല്ല, തദ്ദേശവാസികളുടെ ഉപജീവനോപാധി എന്ന നിലയിലും വിലമതിക്കാനാവാത്ത പാരിസ്ഥിതിക സേവനങ്ങള്‍ നല്‍കുന്നുവെന്നതിലും വനങ്ങള്‍ക്കുള്ള സ്ഥാനം പകരം വയ്ക്കാനാവില്ല.

(ലേഖകന്‍ കേരള കാര്‍ഷിക സര്‍വകലാശാലയിലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന പഠന ഗവേഷണ അക്കാദമിയിലെ സയന്റിഫിക് ഓഫീസറാണ്)